Shloka 26
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
प्रसूनलाजाप्रकरैरजस्रमवीपृषन्सौधगताः सुत्दृद्यैः / अभ्यागतार्हणसमुत्सुकपौरकान्ता हस्तारविन्दगलितामललाजवर्षैः
Transliteration
prasūnalājāprakarairajasramavīpṛṣansaudhagatāḥ sutdṛdyaiḥ / abhyāgatārhaṇasamutsukapaurakāntā hastāravindagalitāmalalājavarṣaiḥ
Translation
മാളികകളിൽ നിന്നിരുന്ന സുന്ദരിമാർ ഇടവിടാതെ പുഷ്പങ്ങളും ലാജയും (വറുത്ത ധാന്യം) കൂമ്പാരങ്ങളായി ചിതറിച്ചു. എത്തിയവനെ ആദരിച്ച് സ്വീകരിക്കാൻ ഉത്സുകരായ നഗരകാന്തകൾ തങ്ങളുടെ താമരക്കൈകളിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന നിർമ്മല ലാജയെ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞു.
Word by Word
prasūna-lājā-prakaraiḥwith heaps of flowers and parched grains
prasūna-lājā-prakaraiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootprasūna (प्रातिपदिक) + lājā (प्रातिपदिक) + prakara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (Ins, 3rd), Bahuvacana; (prasūnāni ca lājāś ca teṣāṃ prakarāḥ)
ajasramunceasingly
ajasram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootajasram (अव्यय)
FormKriyāviśeṣaṇa (adverb)
avī-pṛṣansprinkling/showering (uncertain reading)
avī-pṛṣan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roota-√vī? (uncertain) + pṛṣat/pṛṣan (प्रातिपदिक)
FormText uncertain; likely participial/adjectival form qualifying an implied action 'sprinkling/showering'; treated as kridanta; needs manuscript check
saudha-gatāḥgone to the mansions/terraces
saudha-gatāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsaudha (प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; (saudhe gatāḥ)
su-tṛdyaiḥwith very firm/strong (means) (uncertain)
su-tṛdyaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + tṛdya (प्रातिपदिक)
FormTṛtīyā, Bahuvacana; reading uncertain (sutdṛdyaiḥ); likely 'su-dṛḍhaiḥ' (very firm/strong) or 'su-tṛptyaiḥ' etc.; manuscript check needed
abhyāgata-arhaṇa-samutsuka-paura-kāntāḥcity ladies eager to honor the arriving (guest)
abhyāgata-arhaṇa-samutsuka-paura-kāntāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootabhyāgata (कृदन्त) + arhaṇa (प्रातिपदिक) + samutsuka (प्रातिपदिक) + paura (प्रातिपदिक) + kāntā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; (abhyāgatasya arhaṇe samutsukāḥ paurakāntāḥ)
hasta-aravinda-galita-amala-lājā-varṣaiḥwith showers of pure parched grains falling from lotus-like hands
hasta-aravinda-galita-amala-lājā-varṣaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक) + aravinda (प्रातिपदिक) + galita (कृदन्त) + amala (प्रातिपदिक) + lājā (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā, Bahuvacana; (hastāravindāt galitaiḥ amalalājā-varṣaiḥ)