Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः

Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode

पूजयामास विधिवदर्घपाद्यासनादिभिः / संभावयित्वा तां पूजां विहितां मुनिना तदा

pūjayāmāsa vidhivadarghapādyāsanādibhiḥ / saṃbhāvayitvā tāṃ pūjāṃ vihitāṃ muninā tadā

അപ്പോൾ അവൻ വിധിപൂർവ്വം അർഘ്യം, പാദ്യം, ആസനം മുതലായവകൊണ്ട് പൂജ നടത്തി; മുനി നിർദ്ദേശിച്ച ആ പൂജയെ ഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചു।

pūjayāmāsahe performed worship
pūjayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (धातु) + āmāsa (उपपद/सहायक-क्रिया)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); परस्मैपद; ‘āmāsa’ इति लिट्-परिप्रयोगः (periphrastic perfect)
vidhivataccording to rule
vidhivat:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvidhi (प्रातिपदिक) + vat (तद्धित)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
arghahonorary offering (arghya)
argha:
Upapada/Compound-member (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootargha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रातिपदिक-रूप (stem form) समासाङ्ग (compound member)
pādyawater for washing feet
pādya:
Upapada/Compound-member (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootpādya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक-रूप (stem form) समासाङ्ग (compound member)
āsanaseat
āsana:
Upapada/Compound-member (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रातिपदिक-रूप (stem form) समासाङ्ग (compound member)
ādibhiḥwith (these) and other (items)
ādibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (3rd case/instrumental), बहुवचन (plural); ‘आदि’ = ‘and the like’
saṃbhāvayitvāhaving honored/approved
saṃbhāvayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ-bhāvaya (धातु; causative of √bhū/भाव)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action)
tāmthat (worship)
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (2nd case/accusative), एकवचन (singular)
pūjāmworship
pūjām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (2nd case/accusative), एकवचन (singular)
vihitāmprescribed
vihitām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-dhā (धातु) → vihita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृत (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative), एकवचन; ‘prescribed/arranged’
munināby the sage
muninā:
Kartṛ (कर्ता) / Agent (कर्तृकरणे तृतीया)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (instrumental), एकवचन
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)