Shloka 83
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
विसृष्टस्तेन शनकैरृचीकभवनं मुदा / प्रतस्थे भार्गवः श्रीमानकृतव्रणसंयुतः
Transliteration
visṛṣṭastena śanakairṛcīkabhavanaṃ mudā / pratasthe bhārgavaḥ śrīmānakṛtavraṇasaṃyutaḥ
Translation
അവൻ പതുക്കെ വിട നൽകി വിട്ടയച്ചപ്പോൾ, ശ്രീമാനായ ഭാർഗവൻ സന്തോഷത്തോടെ ഋചീകന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; അവന്റെ മുറിവുകൾ സുഖപ്പെട്ടിരുന്നു.
Word by Word
विसृष्टःdismissed/sent off
विसृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि√सृज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शनकैःslowly
शनकैः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनकैः (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: slowly, gently)
ऋचीक-भवनम्to Ṛcīka’s dwelling
ऋचीक-भवनम्:
Gati-Karma (गतिकर्म/प्राप्त्यर्थक कर्म)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक) + भवन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (ṛcīka's house); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन
मुदाwith joy
मुदा:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रतस्थेset out
प्रतस्थे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति√स्था (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
भार्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; 'भार्गवः' इति विशेषण
अकृत-व्रण-संयुतःunwounded/unhurt
अकृत-व्रण-संयुतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअकृत (प्रातिपदिक) + व्रण (प्रातिपदिक) + संयुत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनञ्-तत्पुरुष + तत्पुरुष (akṛta-vraṇa = uninjured; akṛta-vraṇa-saṃyuta = endowed with being uninjured); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; 'भार्गवः' इति विशेषण