Shloka 78
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
स ताभ्यां प्रियमाणाभ्यामाशीर्भिरभिनन्दितः / दिनानि कतिचित्तत्र न्यवसत्तत्प्रियेप्सया
Transliteration
sa tābhyāṃ priyamāṇābhyāmāśīrbhirabhinanditaḥ / dināni katicittatra nyavasattatpriyepsayā
Translation
അവർ ഇരുവരും സന്തോഷത്തോടെ ആശീർവാദങ്ങളാൽ അവനെ അഭിനന്ദിച്ചു. അവരുടെ പ്രീതി നേടുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ അവിടെ കുറെ ദിവസം പാർത്തു.
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ताभ्याम्by those two (women)
ताभ्याम्:
करण/सह (Instrument/Association)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), द्विवचन
प्रियमाणाभ्याम्by the two who were pleased
प्रियमाणाभ्याम्:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agents)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + शानच् (वर्तमानकृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present participle/शानच्), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; ‘being pleased’
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootआशीस्/आशीर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
अभिनन्दितःcongratulated
अभिनन्दितः:
कर्तृविशेष्य (Predicate adjective of subject)
TypeAdjective
Rootअभि√नन्द् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘praised/congratulated’
दिनानिdays
दिनानि:
कालाधिकरण (Temporal extent)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन (कालपरिमाणे)
कति-चित्some, a few
कति-चित्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; अनिश्चितसंख्यावाचक (indefinite numeral)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
न्यवसत्dwelt, stayed
न्यवसत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootनि√वस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
तत्-प्रिय-ईप्सयाout of desire for her/his beloved
तत्-प्रिय-ईप्सया:
हेतु (Cause/Motive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक) + ईप्सा (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of that beloved’); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतु/निमित्तार्थे (as motive)