Shloka 67
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
तस्मात्संप्रस्थितश्शैलं दिदृक्षुर्गन्धमादनम् / नानामुनिगणैर्जुष्टं पुण्यं बदरिकाश्रमम्
Transliteration
tasmātsaṃprasthitaśśailaṃ didṛkṣurgandhamādanam / nānāmunigaṇairjuṣṭaṃ puṇyaṃ badarikāśramam
Translation
അതുകൊണ്ട് ഗന്ധമാദനപർവ്വതം ദർശിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു ഞാൻ പുറപ്പെട്ടു; അനേകം മുനിഗണങ്ങൾ വസിച്ചു സേവിക്കുന്ന പുണ്യമായ ബദരികാശ്രമത്തിലേക്കു ചെന്നു।
Word by Word
तस्मात्therefore; from that (reason/place)
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya); अपादानार्थे/हेतौ—‘therefore/from that’
संप्रस्थितःhaving set out
संप्रस्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+स्था (धातु) → संप्रस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (Past participle, क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having set out’
शैलम्mountain
शैलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दिदृक्षुःwishing to see
दिदृक्षुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दिदृक्षु (कृदन्त-प्रातिपदिक, इच्छार्थक)
Formइच्छार्थक कृदन्त (Desiderative agent noun); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण
गन्धमादनम्Gandhamādana (mountain)
गन्धमादनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगन्धमादन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पर्वतनाम
नानाvarious
नाना:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/उपपद)
Formअव्यय; विशेषणार्थे—‘various, many kinds of’
मुनि-गणैःby groups of sages
मुनि-गणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘munis’ group’); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
जुष्टम्frequented
जुष्टम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजुष् (धातु) → जुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (Past participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘frequented/inhabited’
पुण्यम्holy
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मविशेषण
बदरिका-आश्रमम्the Badarikā hermitage
बदरिका-आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबदरिका (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘of Badarikā’); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन