Shloka 56
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
दग्ध्वा त्वस्त्राग्निना व्याघ्रं प्रहरन्तं नखाङ्कुरैः / अकृतव्रणमेवाशु मोक्षयामास तं द्विजम्
Transliteration
dagdhvā tvastrāgninā vyāghraṃ praharantaṃ nakhāṅkuraiḥ / akṛtavraṇamevāśu mokṣayāmāsa taṃ dvijam
Translation
നഖങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വ്യാഘ്രത്തെ അസ്ത്രാഗ്നിയാൽ ദഹിപ്പിച്ച്, ആ ദ്വിജനെ ഒരു മുറിവുമില്ലാതെ ഉടൻ മോചിപ്പിച്ചു।
Word by Word
दग्ध्वाhaving burned
दग्ध्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√दह् (धातु) + क्त्वा (अव्ययभावकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्ययम् (but/indeed)
अस्त्राग्निनाwith the weapon-fire
अस्त्राग्निना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र + अग्नि (प्रातिपदिक); अस्त्रस्य अग्निः
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः
व्याघ्रम्the tiger
व्याघ्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
प्रहरन्तम्striking/attacking
प्रहरन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootप्र√हृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
नखाङ्कुरैःwith (its) claw-tips
नखाङ्कुरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनख + अङ्कुर (प्रातिपदिक); नखानाम् अङ्कुराः
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः
अकृतव्रणम्unwounded
अकृतव्रणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ + कृत + व्रण (प्रातिपदिक); अकृतः व्रणः यस्य (or अकृतव्रणम् as adj.)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (one who has no wound made)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (only/indeed)
आशुquickly
आशु:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb: quickly)
मोक्षयामासreleased/set free
मोक्षयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; णिजन्त (causative)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम
द्विजम्the Brahmin (youth)
द्विजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्