Shloka 54
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
रामो ऽपि क्रोधरक्ताक्षो विप्रपुत्रपरीप्सया / तृणमूलं समादाय कुशास्त्रेणाभ्यमन्त्रयत्
Transliteration
rāmo 'pi krodharaktākṣo vipraputraparīpsayā / tṛṇamūlaṃ samādāya kuśāstreṇābhyamantrayat
Translation
വിപ്രപുത്രനെ രക്ഷിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ക്രോധത്തിൽ രക്തനേത്രനായ രാമൻ പുല്ലിന്റെ വേർ എടുത്ത് കുശാസ്ത്രമന്ത്രം ചൊല്ലി അഭിമന്ത്രിച്ചു।
Word by Word
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (also)
क्रोधरक्ताक्षःwhose eyes were reddened with anger
क्रोधरक्ताक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रोध + रक्त + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिक); क्रोधेन रक्ते अक्षिणी यस्य
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (possessive)
विप्रपुत्रपरीप्सयाout of desire to protect/obtain the Brahmin’s son
विप्रपुत्रपरीप्सया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootविप्र + पुत्र + परीप्सा (प्रातिपदिक); विप्रपुत्रस्य परीप्सा
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (हेतु/निमित्त), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः
तृणमूलम्a blade of grass with its root
तृणमूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतृण + मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; तत्पुरुषः
समादायhaving taken up
समादाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ√दा (धातु) + क्त्वा (अव्ययभावकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
कुशास्त्रेणwith the kuśa-weapon/kuśa as a weapon
कुशास्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकुशास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
अभ्यमन्त्रयत्consecrated/enchanted (with mantra)
अभ्यमन्त्रयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि√मन्त्र् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्