Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger

Dialogue Frame

ततो ऽभवत्पुनर्युद्धं देवानामसुरैः सह / त्रैलोक्यविजयोद्युक्तै राजन्नतिभयङ्करम्

tato 'bhavatpunaryuddhaṃ devānāmasuraiḥ saha / trailokyavijayodyuktai rājannatibhayaṅkaram

അപ്പോൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ വീണ്ടും യുദ്ധം ഉണ്ടായി. രാജാവേ, ത്രിലോകവിജയം ലക്ഷ്യമാക്കിയ അവരുടെ ആ സമരം അത്യന്തം ഭയങ്കരമായിരുന്നു.

tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण) of sequence
abhavatarose/occurred
abhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLuṅ (लुङ्, aorist), Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Eka-vacana (एकवचन)
punaḥagain
punaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
yuddhambattle
yuddham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) / Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); here Nominative as subject of abhavat
devānāmof the gods
devānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी), Plural (बहुवचन)
asuraiḥwith the asuras
asuraiḥ:
Sahakāraka / Sahārtha (सहकारक)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Plural (बहुवचन)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), postposition meaning 'with' (सहार्थक)
trailokya-vijaya-udyuktaiḥby those intent on conquering the three worlds
trailokya-vijaya-udyuktaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri-loka (प्रातिपदिक) + vijaya (प्रातिपदिक) + udyukta (कृदन्त; √yuj, युज्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Plural (बहुवचन); adjective qualifying 'asuraiḥ' (or the opposing party)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन), Singular (एकवचन)
ati-bhayaṅkaramextremely terrifying
ati-bhayaṅkaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय) + bhayaṅkara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) / Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with 'yuddham'