Shloka 68
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
तस्मान्ममाज्ञया राम देवानां च प्रियेप्सया / जहि दैत्यगणान्सर्वान्समर्थस्त्वं हि मे मतः
Transliteration
tasmānmamājñayā rāma devānāṃ ca priyepsayā / jahi daityagaṇānsarvānsamarthastvaṃ hi me mataḥ
Translation
അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാമാ, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ദേവന്മാരുടെ പ്രിയഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാ ദൈത്യഗണങ്ങളെയും വധിക്ക; നീ സമർത്ഥനെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു।
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable) हेत्वर्थे/therefore (ablatival adverbial use)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन
आज्ञयाby (my) command
आज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
रामO Rāma
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
प्रियैप्सयाout of desire to please (them)
प्रियैप्सया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootप्रिय+ईप्सा (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: 'प्रियस्य ईप्सा' (desire for what is dear); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
जहिslay
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
दैत्यगणान्the hosts of demons
दैत्यगणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य+गण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: 'दैत्यानां गणः'; पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; दैत्यगणान् विशेषणम्
समर्थःcapable
समर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; त्वम् विशेषणम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (Nominative), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle) अवधारण/कारणार्थ (emphasis/for)
मेby me / of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन
मतः(are) considered
मतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त (past passive participle) 'मत' used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'considered/thought' (with implied 'असि')