Shloka 45
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
गत्वा राजन्सतत्रैव स्थित्वा देवमुमापतिम् / भक्त्या संपूजयामास तपोभिर्न्नियमैरपि
Transliteration
gatvā rājansatatraiva sthitvā devamumāpatim / bhaktyā saṃpūjayāmāsa tapobhirnniyamairapi
Translation
ഹേ രാജാവേ, അവൻ അവിടെ ചെന്നു അവിടെയേ നിലകൊണ്ട് ഉമാപതി ദേവനെ ഭക്തിയോടെ സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ചു; തപസ്സും നിയമങ്ങളും കൊണ്ടും ആരാധിച്ചു।
Word by Word
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (prior action)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
evaindeed/just
eva:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle of emphasis)
sthitvāhaving stayed/standing
sthitvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया
devamthe god
devam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
umāpatimUmā’s lord (Śiva)
umāpatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootumā + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (umāyāḥ patiḥ)
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
saṃpūjayāmāsaworshipped/paid homage
saṃpūjayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + pūj (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
tapobhiḥwith austerities
tapobhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
niyamaiḥwith observances/restraints
niyamaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootniyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
apialso
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)