Shloka 3
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
विचित्रार्थपदौदार्यगुणगांभीर्यजातिभिः / सर्वज्ञस्यैव ते वाणी श्रूयते ऽतिमनोहरा
Transliteration
vicitrārthapadaudāryaguṇagāṃbhīryajātibhiḥ / sarvajñasyaiva te vāṇī śrūyate 'timanoharā
Translation
വിചിത്രമായ അർത്ഥവും ഉദാത്തമായ പദങ്ങളും ഗുണഗാംഭീര്യവും നിറഞ്ഞ നിന്റെ വാണി സർവ്വജ്ഞന്റെ വാണിപോലെ അത്യന്തം മനോഹരമായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
विचित्र-अर्थ-पद-औदार्य-गुण-गाम्भीर्य-जातिभिःby (its) varieties of meaning, words, generosity, qualities, depth, and style
विचित्र-अर्थ-पद-औदार्य-गुण-गाम्भीर्य-जातिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविचित्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + औदार्य (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + गाम्भीर्य (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formसमाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थ-समास (विचित्रार्थादीनि); स्त्रीलिङ्ग ‘जाति’ आधार; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; हेतौ/करणे
सर्वज्ञस्यof the omniscient one
सर्वज्ञस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
वाणीspeech/voice
वाणी:
Karta (कर्ता; of passive)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of passive verb
श्रूयतेis heard
श्रूयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (is heard)
अति-मनोहराexceedingly charming
अति-मनोहरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय/उपसर्गसदृश) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाणी-विशेषण