Shloka 47
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
तस्यां जातो ऽसि पापीयान्सर्वप्राणिविहिंसकः / स कथं न परित्याज्यः सुजनैः स्यात्तु दुर्मते
Transliteration
tasyāṃ jāto 'si pāpīyānsarvaprāṇivihiṃsakaḥ / sa kathaṃ na parityājyaḥ sujanaiḥ syāttu durmate
Translation
നീ ആ പാപകരമായ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവനും സർവ്വ ജീവജാലങ്ങളെയും ദ്രോഹിക്കുന്നവനുമാണ്. അല്ലയോ ദുഷ്ടബുദ്ധേ, സജ്ജനങ്ങൾ നിന്നെ എന്തിന് ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കണം?
Word by Word
तस्याम्in that (caste/tribe)
तस्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी-विभक्ति (Loc. 7th), एकवचन (sg.)
जातःborn
जातः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानाधिकरण/Predicative)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); भूतकृदन्तः (past participle, ‘born’)
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Pres.), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन (sg.)
पापीयान्more sinful, worse
पापीयान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); तरप्-प्रत्ययान्त तुलनात्मकः (comparative: ‘more sinful/worse’)
सर्वप्राणिविहिंसकःone who harms all living beings
सर्वप्राणिविहिंसकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व + प्राणि + विहिंसक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः: ‘सर्वान् प्राणिनः विहिंसति इति’
सःhe/that person
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.)
कथम्how
कथम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषणम् (interrogative adverb)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
परित्याज्यःto be abandoned
परित्याज्यः:
Karma-sādhya (कर्मसाध्य/Obligation target)
TypeAdjective
Rootपरि + त्यज् (धातु) → परित्याज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.); तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle): ‘to be abandoned’
सुजनैःby good people
सुजनैः:
Karta (कर्ता/Agent in passive; instrumental agent)
TypeNoun
Rootसु + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instr. 3rd), बहुवचन (pl.); कर्मधारयः: ‘सुजनाः’ (good people)
स्यात्should be / would be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः (particle: but/indeed)
दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootदुर् + मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन-विभक्ति (Voc. 1st), एकवचन (sg.); बहुव्रीहिः: ‘दुष्टा मतिः यस्य सः’