Shloka 51
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
ध्यानेन मोक्षं गच्छेद्धि हित्वा कर्म शुभाशुभम् / यज्ञहेतोस्तदुद्धृत्य मोहयित्वा जगत्तथा
Transliteration
dhyānena mokṣaṃ gaccheddhi hitvā karma śubhāśubham / yajñahetostaduddhṛtya mohayitvā jagattathā
Translation
ധ്യാനത്തിലൂടെ തന്നെ ശുഭാശുഭ കർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു; യജ്ഞഹേതുവായി അതിനെ ഉയർത്തി ലോകത്തെയും അങ്ങനെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു।
Word by Word
dhyānenaby meditation
dhyānena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdhyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण (instrument)
mokṣamliberation
mokṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmokṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
gacchetshould go/attain
gacchet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम्)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; संभाव्य/विधेय
hiindeed, for
hi:
Emphasis/Reason (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
hitvāhaving abandoned
hitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√hā (हा)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having abandoned)
karmaaction/deed
karma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of hitvā)
śubha-aśubhamgood and bad
śubha-aśubham:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक) + aśubha (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म-विशेषण (qualifier of karma)
yajña-hetoḥof/for the cause of sacrifice
yajña-hetoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: yajñasya hetuḥ); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object implied with uddhṛtya)
uddhṛtyahaving extracted/raised
uddhṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootud-√hṛ (हृ)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having lifted/removed’
mohayitvāhaving deluded
mohayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√muh (मुह्) causative (णिच्)
Formणिजन्त-क्त्वान्त (causative gerund); ‘having deluded’
jagatthe world
jagat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of mohayitvā)
tathāthus, in that manner
tathā:
Prakāra (प्रकाराधिकरण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/so)