Shloka 5
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
यत्र वर्षसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च / तपः सुदुश्चरं तेपे भगवानङ्गिराः पुरा
Transliteration
yatra varṣasahasrāṇi prayutānyarbudāni ca / tapaḥ suduścaraṃ tepe bhagavānaṅgirāḥ purā
Translation
അവിടെ പുരാതനകാലത്ത് ഭഗവാൻ അങ്കിരസ് ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളും പ്രയുത-അർബുദങ്ങളോളം കാലവും അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ് ചെയ്തു.
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; relative adverb (देशवाचक)
वर्षसहस्राणिthousands of years
वर्षसहस्राणि:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वर्षाणां सहस्राणि)
प्रयुतानिten-thousands (of)
प्रयुतानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; numeral adjective (10,000s) qualifying वर्षसहस्राणि
अर्बुदानिarbuda-units (vast numbers)
अर्बुदानि:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; large number (arbuda)
चand
च:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
सुदुश्चरम्very difficult to perform
सुदुश्चरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुष् + चर (चर् धातु से) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्मधारय: ‘अत्यन्तं दुश्चरम्’ qualifying तपः
तेपेperformed (austerity)
तेपे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
भगवान्the venerable one
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; honorific
अङ्गिराःAṅgiras
अङ्गिराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; ऋषिनाम (proper name)
पुराformerly/once
पुरा:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (कालवाचक)