Shloka 82
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
एतेन मन्त्रेण तु संयतात्मा तां वै वेदिं सकृदुल्लिख्य धीरः / शिवां हि बुद्धिं ध्रुवमिच्छमानः क्षिपेद्द्विचातिर्दिशमुत्तरां गतः
Transliteration
etena mantreṇa tu saṃyatātmā tāṃ vai vediṃ sakṛdullikhya dhīraḥ / śivāṃ hi buddhiṃ dhruvamicchamānaḥ kṣipeddvicātirdiśamuttarāṃ gataḥ
Translation
ഈ മന്ത്രത്തോടെ സംയതാത്മാവായ ധീരൻ ആ വേദിയെ ഒരിക്കൽ ഉല്ലിഖിച്ച്, ശിവമായ സ്ഥിരബുദ്ധി ആഗ്രഹിച്ച്, ഉത്തരദിശയിലേക്കു ചെന്നു രണ്ടുതവണ തളിക്കണം.
Word by Word
etenawith this
etena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
mantreṇaby the mantra
mantreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (particle: but/indeed)
saṃyata-ātmāself-controlled
saṃyata-ātmā:
Kartṛ (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃyata + ātman (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (संयत आत्मा यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tāmthat (her/it)
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vaiindeed
vai:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
vedimaltar/ritual ground
vedim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvedi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sakṛtonce
sakṛt:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsakṛt (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
ullikhyahaving drawn/marked out
ullikhya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootud-√likh (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having scraped/marked out’
dhīraḥthe steadfast man
dhīraḥ:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śivāmauspicious
śivām:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśivā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
hiindeed/for
hi:
Hetu/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक निपात (particle: for/indeed)
buddhimintention/mind
buddhim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
dhruvamcertainly
dhruvam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोग; क्रियाविशेषण (adverb: certainly)
icchamānaḥdesiring
icchamānaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Root√iṣ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kṣipetshould throw/cast
kṣipet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṣip (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
dviḥtwice
dviḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdviḥ (अव्यय)
Formअव्यय; संख्यावाचक क्रियाविशेषण (numeral adverb)
catuḥfour times
catuḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootcatuḥ (अव्यय)
Formअव्यय; संख्यावाचक क्रियाविशेषण
diśamdirection
diśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
uttarāmnorthern
uttarām:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
gataḥhaving gone (to)
gataḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootgata (कृदन्त; √gam धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)