Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction

Ancestral Rite Protocols

सर्वभूताधिपत्यं च प्लक्षे नित्यभुदात्दृतम् / पुष्टिः प्रजाश्च न्यग्रोधे बुद्धिः प्रज्ञा धृतिः स्मृतिः

sarvabhūtādhipatyaṃ ca plakṣe nityabhudātdṛtam / puṣṭiḥ prajāśca nyagrodhe buddhiḥ prajñā dhṛtiḥ smṛtiḥ

പ്ലക്ഷത്തിൽ സർവ്വഭൂതാധിപത്യം നിത്യമായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ന്യഗ്രോധത്തിൽ പുഷ്ടിയും സന്തതിയും, കൂടാതെ ബുദ്ധി, പ്രജ്ഞ, ധൃതി, സ്മൃതി।

sarva-bhūta-adhipatyamsovereignty over all beings
sarva-bhūta-adhipatyam:
Pratipādya (प्रतिपाद्य)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक) + adhipatya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1/2), Singular; Tatpuruṣa chain: ‘over all beings’ + ‘lordship’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-अव्यय)
plakṣein/with plakṣa (tree)
plakṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootplakṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
nitya-bhūever-abiding
nitya-bhū:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnitya (प्रातिपदिक) + bhū (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; used adjectivally with an implied feminine noun (e.g., śrī/śakti): ‘ever-existing’
udāhṛtamis declared
udāhṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-ā-√hṛ (धातु) (कृदन्त)
FormPast passive participle (क्त); Neuter, Nominative/Accusative (1/2), Singular; ‘is declared/mentioned’
puṣṭiḥnourishment/prosperity
puṣṭiḥ:
Pratipādya (प्रतिपाद्य)
TypeNoun
Rootpuṣṭi (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
prajāḥcreatures/offspring
prajāḥ:
Pratipādya (प्रतिपाद्य)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-अव्यय)
nyagrodhein/with nyagrodha (banyan)
nyagrodhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnyagrodha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
buddhiḥintellect
buddhiḥ:
Pratipādya (प्रतिपाद्य)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
prajñāwisdom
prajñā:
Pratipādya (प्रतिपाद्य)
TypeNoun
Rootprajñā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
dhṛtiḥsteadfastness
dhṛtiḥ:
Pratipādya (प्रतिपādya)
TypeNoun
Rootdhṛti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
smṛtiḥmemory
smṛtiḥ:
Pratipādya (प्रतिपाद्य)
TypeNoun
Rootsmṛti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular