Shloka 87
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
दत्ता सनत्कुमारेण शुक्रस्य महिषी तु या / एकशृङ्गेति विख्याता भृगूणां कीर्तिवर्द्धिनी
Transliteration
dattā sanatkumāreṇa śukrasya mahiṣī tu yā / ekaśṛṅgeti vikhyātā bhṛgūṇāṃ kīrtivarddhinī
Translation
സനത്കുമാരൻ ശുക്രനു ഭാര്യയായി ദത്തയായ അവൾ ‘ഏകശൃംഗി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധ, ഭൃഗുക്കളുടെ കീർത്തി വർധിപ്പിക്കുന്നവൾ.
Word by Word
dattāgiven
dattā:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootdā (धातु) → datta (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय
sanatkumāreṇaby Sanatkumāra
sanatkumāreṇa:
Karaṇa (करण/Instrument; agent in passive)
TypeNoun
Rootsanatkumāra (प्रातिपदिक); समास/नाम
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्तृकरण (agent in passive)
śukrasyaof Śukra
śukrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
mahiṣīqueen/consort
mahiṣī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmahiṣī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
yāwho
yā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
ekaśṛṅgā(she) ‘One-horned’
ekaśṛṅgā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rooteka + śṛṅga (प्रातिपदिक); समास
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि = ‘having one horn’; नामरूपेण
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक निपात (quotative)
vikhyātāis renowned
vikhyātā:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootvi+khya (धातु) → vikhyāta (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय
bhṛgūṇāmof the Bhṛgus
bhṛgūṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
kīrtivarddhinīincreasing (their) fame
kīrtivarddhinī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīrti + varddhinī (प्रातिपदिक); समास
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ: ‘kīrtiṃ vardhayati’ (increasing fame); विशेषण