Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle

आप्यायितस्ततः सोमो लोकानाप्याययत्युत / एतेषां मानसी कन्या मेना नाम महागिरेः

āpyāyitastataḥ somo lokānāpyāyayatyuta / eteṣāṃ mānasī kanyā menā nāma mahāgireḥ

അപ്പോൾ തൃപ്തനായ സോമൻ ലോകങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇവരുടെ മാനസീ കന്യ ‘മേനാ’ എന്ന മഹാഗിരിയുടെ പുത്രിയാണ്.

आप्यायितःhaving been nourished
आप्यायितः:
Karta (कर्ता/Subject; ‘having been nourished’)
TypeVerb
Rootअपि-आ-यै (धातु)
Formक्त (past passive participle/कृदन्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-निपात/क्रियाविशेषण (ablatival adverb: ‘thereupon/from that’)
सोमःSoma
सोमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन (Plural)
अप्याययतिnourishes
अप्याययति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअपि-आ-यै (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
उतalso
उत:
Samuccaya (समुच्चय/Addition)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/विशेषार्थ (also/and further)
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (demonstrative pronoun)
मानसीmind-born
मानसी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); ‘mind-born’ (मानस-सम्बन्धी)
कन्याdaughter/maiden
कन्या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
मेनाMenā
मेना:
Karta (कर्ता/Apposition)
TypeNoun
Rootमेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/Naming relation)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-निपात (particle indicating appellation)
महागिरेःof the great mountain (Himālaya)
महागिरेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमहागिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular); कर्मधारय-समास (mahā + giri: ‘great mountain’)