Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)

शापान्महेश्वरस्यासीत्प्रादुर्भावो महात्मनाम् / भूयः सप्तर्षयस्त्वेवमुत्पन्नाः सप्त मानसाः

śāpānmaheśvarasyāsītprādurbhāvo mahātmanām / bhūyaḥ saptarṣayastvevamutpannāḥ sapta mānasāḥ

മഹേശ്വരന്റെ ശാപം മൂലം മഹാത്മാക്കളുടെ പ്രത്യക്ഷത ഉണ്ടായി; ഇങ്ങനെ വീണ്ടും മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഏഴ് സപ്തർഷിമാർ ഉദ്ഭവിച്ചു।

śāpātfrom a curse
śāpāt:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootśāpa (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन, पुंलिङ्ग — 'from/owing to a curse'
maheśvarasyaof Maheśvara
maheśvarasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootmaheśvara (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन, पुंलिङ्ग — 'of Maheśvara (Śiva)'
āsītwas
āsīt:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — 'was'
prādurbhāvaḥmanifestation
prādurbhāvaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprādurbhāva (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन, पुंलिङ्ग — 'manifestation/appearance'
mahātmanāmof the great-souled
mahātmanām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन, पुंलिङ्ग — 'of the great-souled ones'
bhūyaḥagain
bhūyaḥ:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhūyaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb) — 'again/further'
sapta-ṛṣayaḥthe seven sages
sapta-ṛṣayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsapta (संख्या/प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन, पुंलिङ्ग — 'the seven sages'
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (Particle) — विरोध/विशेषार्थकः
evamthus
evam:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb) — 'thus/in this manner'
utpannāḥborn/arisen
utpannāḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootud-√pad (उद् + पद्/पद् धातु) → utpanna (कृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग — saptarṣayaḥ इत्यस्य विशेषणम्; 'born/arisen'
saptaseven
sapta:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या/प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग — mānasāḥ इत्यस्य विशेषणम्; 'seven'
mānasāḥmind-born
mānasāḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग — 'mental; mind-born' (मनसः जाताः)