Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)

सर्वकामदमित्याहुस्तथा वाक्यमुदाहरन् / ब्रह्मा सुरगुरुस्तत्र त्रिदशैः संप्रसादितः

sarvakāmadamityāhustathā vākyamudāharan / brahmā suragurustatra tridaśaiḥ saṃprasāditaḥ

അവർ ഇതിനെ ‘സർവകാമദം’ എന്നു പറഞ്ഞു അങ്ങനെ വചനം ഉച്ചരിക്കുന്നു. അവിടെ ദേവന്മാർ പ്രസാദിപ്പിച്ച ബ്രഹ്മാവ് ദേവഗുരുവായി.

सर्वकामदम्giver of all desires
सर्वकामदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + काम + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानां दः/दातृ)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरणसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
आहुःthey said
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तथाso; likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb
वाक्यम्statement; speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
उदाहरन्they uttered; they cited
उदाहरन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-आ-हृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
सुरगुरुःteacher of the gods
सुरगुरुः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसुर + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां गुरुः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
त्रिदशैःby the thirty (gods)
त्रिदशैः:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन
संप्रसादितःpropitiated; pleased
संप्रसादितः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-√सद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृ-तृतीया (त्रिदशैः)