Shloka 14
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
सूत उवाच पूर्वं सप्तर्षयः प्रोक्ता ये वै स्वायंभुवेंऽतरे / मनोरन्तरमासाद्य पुनर्वैवस्वतं किल
Transliteration
sūta uvāca pūrvaṃ saptarṣayaḥ proktā ye vai svāyaṃbhuveṃ'tare / manorantaramāsādya punarvaivasvataṃ kila
Translation
സൂതൻ പറഞ്ഞു—സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ട സപ്തർഷികൾ, മന്വന്തരമാറ്റം വന്നപ്പോൾ വീണ്ടും വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकाल-अव्यय (temporal adverb)
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय
प्रोक्ताःwere declared/said
प्रोक्ताः:
Karta-sambandha (कर्तृसम्बन्ध/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (to saptarṣayaḥ)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
वैindeed
वै:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
स्वायंभुवेin (the time) of Svāyambhuva
स्वायंभुवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to antare)
अन्तरेin the interval/Manvantara
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘अन्तर’ = period/interval (manvantara)
मनॊःof Manu
मनॊः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अन्तरम्the interval (Manvantara)
अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आसाद्यhaving reached/attained
आसाद्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
पुनःagain
पुनः:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-अव्यय (adverb of repetition)
वैवस्वतम्(the) Vaivasvata (Manvantara)
वैवस्वतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to antaram understood)
किलit is said
किल:
Pramanokti (प्रमाणोक्ति/निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (reportive/quotative particle)