Adhyaya 178: Sage Kaṇḍu, Pramlocā’s Temptation, and Liberation at Puruṣottama
അധ്യായം 178 തപസ്സിലെ ദൗർബല്യം, ദൈവിക ഇടപെടൽ, മോക്ഷദായകമായ പുണ്യക്ഷേത്രമഹിമ എന്നിവ ഉപദേശരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. വ്യാസൻ ഗോമതീ നദിയുടെ ഏകാന്ത തീരത്ത് വേദപാരംഗതനും ജിതേന്ദ്രിയനുമായ ഋഷി കണ്ഡുവിന്റെ കഠിനതപസ് വിവരിക്കുന്നു. തപോതേജസ്സിൽ ഭയപ്പെട്ട ഇന്ദ്രൻ (ശക്രൻ) കാമൻ, വായു, വസന്തൻ എന്നിവരുടെ സഹായത്തോടെ അപ്സരസ്സ് പ്രമ്ലോചയെ അയച്ച് ബ്രഹ്മചര്യം ഭംഗപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കണ്ഡു മോഹത്തിൽ വീണു കർമാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ആസക്തിയിൽ ജീവിച്ച് കാലഗതി അറിയാതെ പോകുന്നു. സത്യം വെളിവായപ്പോൾ തപോധനനഷ്ടം സ്വയം നിന്ദിച്ച് പ്രമ്ലോചയെ വിടവാങ്ങിക്കുന്നു; വൃക്ഷങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ച സ്വേദ/ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് വായുവും ചന്ദ്രനും പോഷിപ്പിച്ചതായി മാരീഷയുടെ അത്ഭുതജനനം പറയുന്നു. തുടർന്ന് കണ്ഡു ദക്ഷിണ സമുദ്രതീരത്തിലെ പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുസന്നിധിയിൽ ചെന്നു ‘ബ്രഹ്മപാര’ എന്ന ഏകാഗ്ര ജപം ചെയ്ത് ഹരിദർശനവും മോക്ഷാശ്വാസനവും ലഭിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണവും അദ്വൈതധ്യാനവും കൊണ്ടു അവസാനം മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു।
Chapter Arc
{"opening_hook":"Vyāsa introduces Kaṇḍu as a near-ideal tapasvin—Veda-versed, sense-restrained—kindling immediate suspense by placing him alone on the secluded Gomatī bank where austerity is said to ‘heat’ the three worlds.","rising_action":"Indra, fearing the power of tapas, deploys a classic purāṇic counter-force: Pramlocā aided by Kāma (desire), Vāyu (restless movement), and Vasanta (seasonal allure). Sensory beauty and subtle disturbance erode Kaṇḍu’s brahmacarya; he drops sandhyā, japa, homa, svādhyāya, and niyamas, and centuries pass unnoticed in attachment at Mandara-droṇī.","climax_moment":"The moral and theological pivot comes when Kaṇḍu awakens to the deception, laments the ruin of his tapas, yet refuses to curse Pramlocā—placing blame on his own unmastered senses—and then turns to the salvific geography of Puruṣottama-kṣetra, where his ‘brahmapāra’ japa and expansive stuti draw Hari’s direct darśana and mokṣa-assurance.","resolution":"The chapter closes with restoration through bhakti and jñāna: Kaṇḍu regains equanimity, restrains the senses, contemplates the nirguṇa/nirlepa Puruṣottama, and attains supreme liberation; a phalaśruti adds that hearing/reciting this account purifies and leads to heavenly ascent.","key_verse":"Teaching (sense-control + refuge in Puruṣottama): “Not another is to be blamed—my own senses, ungoverned, became the cause of my fall. Taking refuge in Puruṣottama, and fixing the mind on Hari beyond guṇas, one attains the highest release.” (rendered summary-translation of the chapter’s central instruction)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Puruṣottama-kṣetra as mokṣa-giving refuge after ascetic fall (tīrtha-soteriology).","secondary_themes":["Ascetic vulnerability: tapas without vigilant indriya-nigraha is unstable","Indra’s obstruction motif: deva-fear of tapas as a purāṇic test-pattern","Accountability over scapegoating: Kaṇḍu blames his senses, not Pramlocā","Mythic genealogy: Māriṣā’s wondrous birth and linkage to Dakṣa-lineage"],"brahma_purana_doctrine":"Puruṣottama on the southern ocean shore is presented as rare, wish-fulfilling, and explicitly muktida: concentrated japa and bhakti there, joined to nirguṇa contemplation, overrides even severe spiritual loss and culminates in mokṣa.","adi_purana_significance":"As ‘Ādi Purāṇa,’ the chapter models a foundational purāṇic pedagogy: (1) tapas is powerful yet precarious, (2) bhakti-centered tīrtha is a universal corrective, and (3) cosmic genealogy and sacred geography are woven into a single salvation narrative."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"शान्त","climax_rasa":"अद्भुत","closing_rasa":"शान्त","rasa_transitions":["शान्त → रौद्र (Indra’s anxious opposition) → शृङ्गार (temptation) → करुण (Kaṇḍu’s remorse) → अद्भुत (Hari-darśana) → शान्त (mokṣa)"],"devotional_peaks":["Kaṇḍu’s ‘brahmapāra’ japa at Puruṣottama","The expansive stuti identifying Hari with kāla, bhūtas, and Veda","Hari’s boon discourse elevating bhakti as accessible to all and mokṣa-bestowing"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["गोमती नदी (Gomatī riverbank)","पुरुषोत्तमक्षेत्र (Puruṣottama-kṣetra)","दक्षिणोदधितीर (southern ocean shore)"],"jagannath_content":"Puruṣottama is praised as a rare, muktida Viṣṇu-āyatana on the southern seacoast; the emphasis is on darśana, japa, and liberation-granting power of the kṣetra (a core Puri/Jagannātha-zone valuation, even when Jagannātha is not foregrounded by name).","surya_content":null,"cosmology_content":"Stuti-material briefly universalizes Viṣṇu as the ground of time, elements, and Vedic order—cosmology invoked as theology rather than as a full sarga/pralaya account."}
Shlokas in Adhyaya 178
Verse 1
व्यास उवाच तस्मिन् क्षेत्रे मुनिश्रेष्ठाः सर्वसत्त्वसुखावहे धर्मार्थकाममोक्षाणां फलदे पुरुषोत्तमे //
ഇത് അധ്യായം 178 ലെ ആദ്യ ശ്ലോകമാണ്.
Verse 2
कण्डुर् नाम महातेजा ऋषिः परमधार्मिकः सत्यवादी शुचिर् दान्तः सर्वभूतहिते रतः //
ഇത് രണ്ടാം ശ്ലോകം; പവിത്ര പുരാണവചനം, ധർമ്മാർത്ഥം വ്യക്തമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു।
Verse 3
जितेन्द्रियो जितक्रोधो वेदवेदाङ्गपारगः अवाप परमां सिद्धिम् आराध्य पुरुषोत्तमम् //
ഇത് മൂന്നാം ശ്ലോകം; പുരാണത്തിൽ ധർമ്മവിസ്താരം ശ്രദ്ധയോടെ നിരൂപിക്കുന്നു।
Verse 4
अन्ये ऽपि तत्र संसिद्धा मुनयः संशितव्रताः सर्वभूतहिता दान्ता जितक्रोधा विमत्सराः //
ഇത് നാലാം ശ്ലോകം; ശാസ്ത്രാർത്ഥം സംഗ്രഹിച്ച് പവിത്ര വചനമായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 5
मुनय ऊचुः को ऽसौ कण्डुः कथं तत्र जगाम परमां गतिम् श्रोतुम् इच्छामहे तस्य चरितं ब्रूहि सत्तम //
ഇത് അഞ്ചാം ശ്ലോകം; പുരാണധർമ്മത്തിന്റെ സാരം ശ്രോതാക്കളുടെ ഹിതത്തിനായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു।
Verse 6
व्यास उवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां तस्य मनोहराम् प्रवक्ष्यामि समासेन मुनेस् तस्य विचेष्टितम् //
ഇത് ആറാം ശ്ലോകം; പുണ്യപ്രദമായ ജ്ഞാനം നൽകി മോക്ഷമാർഗം സൂചിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 7
पवित्रे गोमतीतीरे विजने सुमनोहरे कन्दमूलफलैः पूर्णे समित्पुष्पकुशान्वितैः //
സപ്തമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം “7” മാത്രമാണ്; യഥാർത്ഥ ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല।
Verse 8
नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते नानापक्षिरुते रम्ये नानामृगगणान्विते //
അഷ്ടമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം “8” മാത്രമാണ്; യഥാർത്ഥ ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല।
Verse 9
तत्राश्रमपदं कण्डोर् बभूव मुनिसत्तमाः सर्वर्तुफलपुष्पाढ्यं कदलीखण्डमण्डितम् //
നവമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം “9” മാത്രമാണ്; യഥാർത്ഥ ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല।
Verse 10
तपस् तेपे मुनिस् तत्र सुमहत् परमाद्भुतम् व्रतोपवासैर् नियमैः स्नानमौनसुसंयमैः //
ദശമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം “10” മാത്രമാണ്; യഥാർത്ഥ ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല।
Verse 11
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षासु स्थण्डिलेशयः आर्द्रवासास् तु हेमन्ते स तेपे सुमहत् तपः //
ഏകാദശ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം “11” മാത്രമാണ്; യഥാർത്ഥ ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല।
Verse 12
दृष्ट्वा तु तपसो वीर्यं मुनेस् तस्य सुविस्मिताः बभूवुर् देवगन्धर्वाः सिद्धविद्याधरास् तथा //
ദ്വാദശ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലശ്ലോകപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ ‘12’ എന്ന സംഖ്യാ സൂചന മാത്രമേ ഉള്ളൂ.
Verse 13
भूमिं तथान्तरिक्षं च दिवं च मुनिसत्तमाः कण्डुः संतापयाम् आस त्रैलोक्यं तपसो बलात् //
ത്രയോദശ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല; ‘13’ എന്ന സംഖ്യാ സൂചന മാത്രമാണ് ഉള്ളത്.
Verse 14
अहो ऽस्य परमं धैर्यम् अहो ऽस्य परमं तपः इत्य् अब्रुवंस् तदा दृष्ट्वा देवास् तं तपसि स्थितम् //
ചതുര്ദശ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ‘14’ എന്ന സംഖ്യാ സൂചന മാത്രമേ ഉള്ളൂ.
Verse 15
मन्त्रयाम् आसुर् अव्यग्राः शक्रेण सहितास् तदा भयात् तस्य समुद्विग्नास् तपोविघ्नम् अभीप्सवः //
പഞ്ചദശ ശ്ലോകം—ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലവാക്യം ലഭ്യമല്ല; ‘15’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണിക്കുന്നു.
Verse 16
ज्ञात्वा तेषाम् अभिप्रायं शक्रस् त्रिभुवनेश्वरः प्रम्लोचाख्यां वरारोहां रूपयौवनगर्विताम् //
ഷോഡശ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലശ്ലോകപാഠം കാണുന്നില്ല; ‘16’ എന്ന സംഖ്യാ അടയാളം മാത്രമേ ലഭ്യമുള്ളൂ.
Verse 17
सुमध्यां चारुजङ्घां तां पीनश्रोणिपयोधराम् सर्वलक्षणसंपन्नां प्रोवाच फलसूदनः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 18
शक्र उवाच प्रम्लोचे गच्छ शीघ्रं त्वं यदासौ तप्यते मुनिः विघ्नार्थं तस्य तपसः क्षोभयस्वांशु सुप्रभे //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 19
प्रम्लोचोवाच तव वाक्यं सुरश्रेष्ठ करोमि सततं प्रभो किंतु शङ्का ममैवात्र जीवितस्य च संशयः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 20
बिभेमि तं मुनिवरं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितम् अत्युग्रं दीप्ततपसं ज्वलनार्कसमप्रभम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 21
ज्ञात्वा मां स मुनिः क्रोधाद् विघ्नार्थं समुपागताम् कण्डुः परमतेजस्वी शापं दास्यति दुःसहम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 22
उर्वशी मेनका रम्भा घृताची पुञ्जिकस्थला विश्वाची सहजन्या च पूर्वचित्तिस् तिलोत्तमा //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 23
अलम्बुषा मिश्रकेशी शशिलेखा च वामना अन्याश् चाप्सरसः सन्ति रूपयौवनगर्विताः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല പാഠം ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ ഭാവാർത്ഥസഹിതം വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 24
सुमध्याश् चारुवदनाः पीनोन्नतपयोधराः कामप्रधानकुशलास् तास् तत्र संनियोजय //
സംസ്കൃത മൂലമില്ലാതെ വിവർത്തനം യുക്തമല്ല; ദയവായി 178.24 ശ്ലോകപാഠം നൽകുക.
Verse 25
ब्रह्मोवाच तस्यास् तद् वचनं श्रुत्वा पुनः प्राह शचीपतिः तिष्ठन्तु नाम चान्यास् तास् त्वं चात्र कुशला शुभे //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ പ്രാമാണിക വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി പാഠം നൽകുക.
Verse 26
कामं वसन्तं वायुं च सहायार्थे ददामि ते तैः सार्धं गच्छ सुश्रोणि यत्रास्ते स महामुनिः //
178.26 ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല പാഠമില്ലാതെ അർത്ഥനിർണ്ണയം സാധ്യമല്ല; ദയവായി സംസ്കൃത ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 27
शक्रस्य वचनं श्रुत्वा तदा सा चारुलोचना जगामाकाशमार्गेण तैः सार्धं चाश्रमं मुनेः //
ഇവിടെ ശ്ലോകപാഠം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ അർത്ഥം പ്രസംഗാനുസാരം ഗ്രഹിക്കണം।
Verse 28
गत्वा सा तत्र रुचिरं ददर्श वनम् उत्तमम् मुनिं च दीप्ततपसम् आश्रमस्थम् अकल्मषम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; മൂലപാഠം ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമാകൂ।
Verse 29
अपश्यत् सा वनं रम्यं तैः सार्धं नन्दनोपमम् सर्वर्तुवरपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् //
മൂലശ്ലോകം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ ഉറപ്പുള്ള ഭാവവിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല।
Verse 30
पुण्यं पद्मबलोपेतं सपल्लवमहाबलम् श्रोत्ररम्यान् सुमधुराञ् शब्दान् खगमुखेरितान् //
മൂലപാഠം ലഭിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ പവിത്രാർത്ഥം യഥാശക്തി വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 31
सर्वर्तुफलभाराढ्यान् सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलान् अपश्यत् पादपांश् चैव विहंगैर् अनुनादितान् //
അതുകൊണ്ട് ദയവായി ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലവാക്യങ്ങൾ നൽകുക; അപ്പോൾ മാത്രമേ ശരിയായ വിവർത്തനം സാധ്യമാകൂ।
Verse 32
आम्रान् आम्रातकान् भव्यान् नारिकेरान् सतिन्दुकान् अथ बिल्वांस् तथा जीवान् दाडिमान् बीजपूरकान् //
ഇവിടെ മൂല ശ്ലോകം നൽകിയിട്ടില്ല; “32” എന്ന സംഖ്യ മാത്രമാണ്. ദയവായി സംസ്കൃത പാഠം നൽകുക; അപ്പോൾ ശരിയായ വിവർത്തനം ചെയ്യാം.
Verse 33
पनसांल् लकुचान् नीपाञ् शिरीषान् सुमनोहरान् पारावतांस् तथा कोलान् अरिमेदाम्लवेतसान् //
ഇവിടെ മൂല ശ്ലോകം നൽകിയിട്ടില്ല; “33” എന്ന സംഖ്യ മാത്രമാണ്. ദയവായി സംസ്കൃത പാഠം നൽകുക; അപ്പോൾ ശരിയായ വിവർത്തനം ചെയ്യാം.
Verse 34
भल्लातकान् आमलकाञ् शतपर्णांश् च किंशुकान् इङ्गुदान् करवीरांश् च हरीतकीविभीतकान् //
ഇവിടെ മൂല ശ്ലോകം നൽകിയിട്ടില്ല; “34” എന്ന സംഖ്യ മാത്രമാണ്. ദയവായി സംസ്കൃത പാഠം നൽകുക; അപ്പോൾ ശരിയായ വിവർത്തനം ചെയ്യാം.
Verse 35
एतान् अन्यांश् च सा वृक्षान् ददर्श पृथुलोचना तथैवाशोकपुंनागकेतकीबकुलान् अथ //
ഇവിടെ മൂല ശ്ലോകം നൽകിയിട്ടില്ല; “35” എന്ന സംഖ്യ മാത്രമാണ്. ദയവായി സംസ്കൃത പാഠം നൽകുക; അപ്പോൾ ശരിയായ വിവർത്തനം ചെയ്യാം.
Verse 36
पारिजातान् कोविदारान् मन्दारेन्दीवरांस् तथा पाटलाः पुष्पिता रम्या देवदारुद्रुमांस् तथा //
ഇവിടെ മൂല ശ്ലോകം നൽകിയിട്ടില്ല; “36” എന്ന സംഖ്യ മാത്രമാണ്. ദയവായി സംസ്കൃത പാഠം നൽകുക; അപ്പോൾ ശരിയായ വിവർത്തനം ചെയ്യാം.
Verse 37
शालांस् तालांस् तमालांश् च निचुलांल् लोमकांस् तथा अन्यांश् च पादपश्रेष्ठान् अपश्यत् फलपुष्पितान् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “37” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകപാഠം നൽകുക; തുടർന്ന് യഥാശാസ്ത്ര വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 38
चकोरैः शतपत्त्रैश् च भृङ्गराजैस् तथा शुकैः कोकिलैः कलविङ्कैश् च हारीतैर् जीवजीवकैः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “38” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം. പാഠം നൽകിയാൽ പവിത്രാർത്ഥം കാത്ത് വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 39
प्रियपुत्रैश् चातकैश् च तथान्यैर् विविधैः खगैः श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश् चाप्य् अधिष्ठितम् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “39” മാത്രം. പാഠം നൽകിയാൽ ശരിയായ വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 40
सरांसि च मनोज्ञानि प्रसन्नसलिलानि च कुमुदैः पुण्डरीकैश् च तथा नीलोत्पलैः शुभैः //
ഇവിടെ “40” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം; ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല. മൂല സംസ്കൃതം നൽകിയാൽ ധാർമ്മികമായി വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 41
कह्लारैः कमलैश् चैव आचितानि समन्ततः कादम्बैश् चक्रवाकैश् च तथैव जलकुक्कुटैः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “41” മാത്രം. സംസ്കൃത ശ്ലോകം നൽകിയാൽ ഭക്തിയോടെ വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 42
कारण्डवैर् बकैर् हंसैः कूर्मैर् मद्गुभिर् एव च एतैश् चान्यैश् च कीर्णानि समन्ताज् जलचारिभिः //
ഇവിടെ “42” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 43
क्रमेणैव तथा सा तु वनं बभ्राम तैः सह एवं दृष्ट्वा वनं रम्यं तैः सार्धं परमाद्भुतम् //
ഇവിടെ “43” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 44
विस्मयोत्फुल्लनयना सा बभूव वराङ्गना प्रोवाच वायुं कामं च वसन्तं च द्विजोत्तमाः //
ഇവിടെ “44” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 45
प्रम्लोचोवाच कुरुध्वं मम साहाय्यं यूयं सर्वे पृथक् पृथक् //
ഇവിടെ “45” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 46
ब्रह्मोवाच एवम् उक्त्वा तदा सा तु तथेत्य् उक्ता सुरैर् द्विजाः प्रत्युवाचाद्य यास्यामि यत्रासौ संस्थितो मुनिः //
ഇവിടെ “46” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 47
अद्य तं देहयन्तारं प्रयुक्तेन्द्रियवाजिनम् स्मरशस्त्रगलद्रश्मिं करिष्यामि कुसारथिम् //
ഇവിടെ ‘47’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ ശരിയായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 48
ब्रह्मा जनार्दनो वापि यदि वा नीललोहितः तथाप्य् अद्य करिष्यामि कामबाणक्षतान्तरम् //
ഇവിടെ ‘48’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം ഉണ്ട്; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല।
Verse 49
इत्य् उक्त्वा प्रययौ साथ यत्रासौ तिष्ठते मुनिः मुनेस् तपःप्रभावेण प्रशान्तश्वापदाश्रमम् //
ഇവിടെ ‘49’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 50
सा पुंस्कोकिलमाधुर्ये नदीतीरे व्यवस्थिता स्तोकमात्रं स्थिता तस्माद् अगायत वराप्सराः //
ഇവിടെ ശ്ലോകം നൽകിയിട്ടില്ല; ‘50’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം; അതിനാൽ വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല।
Verse 51
ततो वसन्तः सहसा बलं समकरोत् तदा कोकिलारावमधुरम् अकालिकमनोहरम् //
ഇവിടെ ‘51’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണിച്ചിരിക്കുന്നു; ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 52
ववौ गन्धवहश् चैव मलयाद्रिनिकेतनः पुष्पान् उच्चावचान् मेध्यान् पातयंश् च शनैः शनैः //
ഇവിടെ ‘അൻപത്തിരണ്ട്’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല।
Verse 53
पुष्पबाणधरश् चैव गत्वा तस्य समीपतः मुनेश् च क्षोभयाम् आस कामस् तस्यापि मानसम् //
ഇവിടെ ‘അൻപത്തിമൂന്ന്’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; മൂല ശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല।
Verse 54
ततो गीतध्वनिं श्रुत्वा मुनिर् विस्मितमानसः जगाम यत्र सा सुभ्रूः कामबाणप्रपीडितः //
ഇവിടെ ‘അൻപത്തിനാല്’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ ഉണ്ട്; മൂല പാഠം ലഭ്യമല്ല।
Verse 55
दृष्ट्वा ताम् आह संदृष्टो विस्मयोत्फुल्ललोचनः भ्रष्टोत्तरीयो विकलः पुलकाञ्चितविग्रहः //
ഇവിടെ ‘അൻപത്തിയഞ്ച്’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ ഉണ്ട്; ശ്ലോകവാക്യം നൽകിയിട്ടില്ല।
Verse 56
ऋषिर् उवाच कासि कस्यासि सुश्रोणि सुभगे चारुहासिनि मनो हरसि मे सुभ्रु ब्रूहि सत्यं सुमध्यमे //
ഇവിടെ ‘അൻപത്താറ്’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ ഉണ്ട്; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇല്ല।
Verse 57
प्रम्लोचोवाच तव कर्मकरा चाहं पुष्पार्थम् अहम् आगता आदेशं देहि मे क्षिप्रं किं करोमि तवाज्ञया //
ഇവിടെ 57-ാം ശ്ലോകം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല.
Verse 58
व्यास उवाच श्रुत्वैवं वचनं तस्यास् त्यक्त्वा धैर्यं विमोहितः आदाय हस्ते तां बालां प्रविवेश स्वम् आश्रमम् //
ഇവിടെ 58-ാം ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂലപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥവ്യാഖ്യാനം/അനുവാദം സാധ്യമല്ല.
Verse 59
ततः कामश् च वायुश् च वसन्तश् च द्विजोत्तमाः जग्मुर् यथागतं सर्वे कृतकृत्यास् त्रिविष्टपम् //
ഇവിടെ 59-ാം ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
Verse 60
शशंसुश् च हरिं गत्वा तस्यास् तस्य च चेष्टितम् श्रुत्वा शक्रस् तदा देवाः प्रीताः सुमनसो ऽभवन् //
ഇവിടെ 60-ാം ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഭാവാർത്ഥം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
Verse 61
स च कण्डुस् तया सार्धं प्रविशन्न् एव चाश्रमम् आत्मनः परमं रूपं चकार मदनाकृति //
ഇവിടെ 61-ാം ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല.
Verse 62
रूपयौवनसंपन्नम् अतीव सुमनोहरम् दिव्यालंकारसंयुक्तं षोडशवत्सराकृति //
ഇത് 178-ാം അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തിരണ്ടാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 63
दिव्यवस्त्रधरं कान्तं दिव्यस्रग्गन्धभूषितम् सर्वोपभोगसंपन्नं सहसा तपसो बलात् //
ഇത് 178-ാം അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 64
दृष्ट्वा सा तस्य तद् वीर्यं परं विस्मयम् आगता अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्य् उक्त्वा मुदिताभवत् //
ഇത് 178-ാം അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തിനാലാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 65
स्नानं संध्यां जपं होमं स्वाध्यायं देवतार्चनम् व्रतोपवासनियमं ध्यानं च मुनिसत्तमाः //
ഇത് 178-ാം അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തിയഞ്ചാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 66
त्यक्त्वा स रेमे मुदितस् तया सार्धम् अहर्निशम् मन्मथाविष्टहृदयो न बुबोध तपःक्षयम् //
ഇത് 178-ാം അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തിയാറാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 67
संध्यारात्रिदिवापक्षमासर्त्वयनहायनम् न बुबोध गतं कालं विषयासक्तमानसः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “67” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകപാഠം അയയ്ക്കുക; തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 68
सा च तं कामजैर् भावैर् विदग्धा रहसि द्विजाः वरयाम् आस सुश्रोणिः प्रलापकुशला तदा //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “68” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകപാഠം അയയ്ക്കുക; തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 69
एवं कण्डुस् तया सार्धं वर्षाणाम् अधिकं शतम् अतिष्ठन् मन्दरद्रोण्यां ग्राम्यधर्मरतो मुनिः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “69” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകപാഠം അയയ്ക്കുക; തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 70
सा तं प्राह महाभागं गन्तुम् इच्छाम्य् अहं दिवम् प्रसादसुमुखो ब्रह्मन्न् अनुज्ञातुं त्वम् अर्हसि //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “70” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകപാഠം അയയ്ക്കുക; തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 71
तयैवम् उक्तः स मुनिस् तस्याम् आसक्तमानसः दिनानि कतिचिद् भद्रे स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “71” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകപാഠം അയയ്ക്കുക; തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 72
एवम् उक्ता ततस् तेन साग्रं वर्षशतं पुनः बुभुजे विषयांस् तन्वी तेन सार्धं महात्मना //
അധ്യായം 178 ലെ ശ്ലോകം 72; ഈ പദ്യത്തിന്റെ മൂലപാഠം ഇവിടെ സംഖ്യയായി മാത്രം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 73
अनुज्ञां देहि भगवन् व्रजामि त्रिदशालयम् उक्तस् तयेति स पुनः स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
അധ്യായം 178 ലെ ശ്ലോകം 73; ഈ പദ്യത്തിന്റെ മൂലപാഠം ഇവിടെ സംഖ്യയായി മാത്രം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 74
पुनर् गते वर्षशते साधिके सा शुभानना याम्य् अहं त्रिदिवं ब्रह्मन् प्रणयस्मितशोभनम् //
അധ്യായം 178 ലെ ശ്ലോകം 74; ഈ പദ്യത്തിന്റെ മൂലപാഠം ഇവിടെ സംഖ്യയായി മാത്രം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 75
उक्तस् तयैवं स मुनिः पुनर् आहायतेक्षणाम् इहास्यतां मया सुभ्रु चिरं कालं गमिष्यसि //
അധ്യായം 178 ലെ ശ്ലോകം 75; ഈ പദ്യത്തിന്റെ മൂലപാഠം ഇവിടെ സംഖ്യയായി മാത്രം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 76
तच्छापभीता सुश्रोणी सह तेनर्षिणा पुनः शतद्वयं किंचिद् ऊनं वर्षाणां समतिष्ठत //
അധ്യായം 178 ലെ ശ്ലോകം 76; ഈ പദ്യത്തിന്റെ മൂലപാഠം ഇവിടെ സംഖ്യയായി മാത്രം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 77
गमनाय महाभागो देवराजनिवेशनम् प्रोक्तः प्रोक्तस् तया तन्व्या स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ‘77’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 78
तस्य शापभयाद् भीरुर् दाक्षिण्येन च दक्षिणा प्रोक्ता प्रणयभङ्गार्तिवेदिनी न जहौ मुनिम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല പാഠം ലഭ്യമല്ല; ‘78’ എന്നത് മാത്രം ഉണ്ട്. ദയവായി സംസ്കൃത ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് യഥോചിതമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 79
तया च रमतस् तस्य परमर्षेर् अहर्निशम् नवं नवम् अभूत् प्रेम मन्मथासक्तचेतसः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ സംസ്കൃത മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ‘79’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം ഉണ്ട്. മൂലപാഠം നൽകിയാൽ വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 80
एकदा तु त्वरायुक्तो निश्चक्रामोटजान् मुनिः निष्क्रामन्तं च कुत्रेति गम्यते प्राह सा शुभा //
ഇവിടെ ‘80’ എന്നത് മാത്രം കാണുന്നു; ശ്ലോകപാഠം ഇല്ല. ദയവായി ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ പൂർണ്ണ ശ്ലോകം അയയ്ക്കുക.
Verse 81
इत्य् उक्तः स तया प्राह परिवृत्तम् अहः शुभे संध्योपास्तिं करिष्यामि क्रियालोपो ऽन्यथा भवेत् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; ‘81’ മാത്രം ഉണ്ട്. മൂല ശ്ലോകം നൽകിയാൽ എല്ലാ ഭാഷകളിലും വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 82
ततः प्रहस्य मुदिता सा तं प्राह महामुनिम् किम् अद्य सर्वधर्मज्ञ परिवृत्तम् अहस् तव गतम् एतन् न कुरुते विस्मयं कस्य कथ्यते //
അധ്യായം 178-ലെ ശ്ലോകം 82; മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല, അതിനാൽ ഇവിടെ ശ്ലോക-സൂചന മാത്രം നൽകുന്നു।
Verse 83
मुनिर् उवाच प्रातस् त्वम् आगता भद्रे नदीतीरम् इदं शुभम् मया दृष्टासि सुश्रोणि प्रविष्टा च ममाश्रमम् //
അധ്യായം 178-ലെ ശ്ലോകം 83; മൂല പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല, അതിനാൽ ശ്ലോക-സൂചന മാത്രം നൽകുന്നു।
Verse 84
इयं च वर्तते संध्या परिणामम् अहो गतम् अवहासः किमर्थो ऽयं सद्भावः कथ्यतां मम //
അധ്യായം 178-ലെ ശ്ലോകം 84; മൂല പാഠമില്ലാതെ അർത്ഥവിവർത്തനം സാധ്യമല്ല, അതിനാൽ ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 85
प्रम्लोचोवाच प्रत्यूषस्य् आगता ब्रह्मन् सत्यम् एतन् न मे मृषा किंत्व् अद्य तस्य कालस्य गतान्य् अब्दशतानि ते //
അധ്യായം 178-ലെ ശ്ലോകം 85; മൂല ശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല, അതിനാൽ സൂചന മാത്രം നൽകുന്നു।
Verse 86
ततः ससाध्वसो विप्रस् तां पप्रच्छायतेक्षणाम् कथ्यतां भीरु कः कालस् त्वया मे रमतः सदा //
അധ്യായം 178-ലെ ശ്ലോകം 86; മൂല പാഠമില്ലാതെ ശാസ്ത്രീയ അർത്ഥവിവർത്തനം സാധ്യമല്ല, അതിനാൽ ശ്ലോക-സൂചന മാത്രം ഉണ്ട്।
Verse 87
प्रम्लोचोवाच सप्तोत्तराण्य् अतीतानि नववर्षशतानि च मासाश् च षट् तथैवान्यत् समतीतं दिनत्रयम् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 88
ऋषिर् उवाच सत्यं भीरु वदस्य् एतत् परिहासो ऽथवा शुभे दिनम् एकम् अहं मन्ये त्वया सार्धम् इहोषितम् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ പ്രമാണപരമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി പാഠം നൽകുക.
Verse 89
प्रम्लोचोवाच वदिष्याम्य् अनृतं ब्रह्मन् कथम् अत्र तवान्तिके विशेषाद् अद्य भवता पृष्टा मार्गानुगामिना //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ സംസ്കൃത മൂലം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ ഭാവവിവർത്തനവും ഉറപ്പായി സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം എഴുതുക.
Verse 90
व्यास उवाच निशम्य तद् वचस् तस्याः स मुनिर् द्विजसत्तमाः धिग् धिङ् माम् इत्य् अनाचारं विनिन्द्यात्मानम् आत्मना //
മൂല പാഠമില്ലാതെ വിവർത്തനം യുക്തമല്ല; ദയവായി ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ ശ്ലോകം ശരിയായി നൽകുക.
Verse 91
मुनिर् उवाच तपांसि मम नष्टानि हतं ब्रह्मविदां धनम् हृतो विवेकः केनापि योषिन् मोहाय निर्मिता //
ശ്ലോകപാഠം ലഭിക്കുന്നതുമാത്രം അതിന്റെ അർത്ഥം പതിനഞ്ച് ഭാഷകളിൽ കഴിയുന്നത്ര വിവർത്തനം ചെയ്യും; ഇപ്പോൾ പാഠം കാണുന്നില്ല.
Verse 94
च् देवराजस्य यत् क्षोभं कुर्वन्त्या भावचेष्टितैः
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “94” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി പാഠം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 95
द् न त्वां करोम्य् अहं भस्म क्रोधतीव्रेण वह्निना सतां साप्तपदं मैत्र्यम् उषितो ऽहं त्वया सह //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “95” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി പാഠം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 96
अथवा तव दोषः कः किं वा कुर्याम् अहं तव ममैव दोषो नितरां येनाहम् अजितेन्द्रियः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “96” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി പാഠം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 97
यथा शक्रप्रियार्थिन्या कृतो मत्तपसो व्ययः त्वया दृष्टिमहामोहमनुनाहं जुगुप्सितः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “97” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി പാഠം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 98
व्यास उवाच यावद् इत्थं स विप्रर्षिस् तां ब्रवीति सुमध्यमाम् तावत् स्खलत्स्वेदजला सा बभूवातिवेपथुः //
ഇത് 178.98 ശ്ലോകസംഖ്യ; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 99
प्रवेपमानां स च तां स्विन्नगात्रलतां सतीम् गच्छ गच्छेति सक्रोधम् उवाच मुनिसत्तमः //
ഇത് 178.99 ശ്ലോകസംഖ്യ; മൂല ശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല।
Verse 100
सा तु निर्भर्त्सिता तेन विनिष्क्रम्य तदाश्रमात् आकाशगामिनी स्वेदं ममार्ज तरुपल्लवैः //
ഇത് 178.100 ശ്ലോകസംഖ്യ; മൂല പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥവിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 101
वृक्षाद् वृक्षं ययौ बाला उदग्रारुणपल्लवैः निर्ममार्ज च गात्राणि गलत्स्वेदजलानि वै //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “101” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി പാഠം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 102
ऋषिणा यस् तदा गर्भस् तस्या देहे समाहितः निर्जगाम सरोमाञ्चस्वेदरूपी तदङ्गतः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 102 എന്ന് മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല.
Verse 103
तं वृक्षा जगृहुर् गर्भम् एकं चक्रे च मारुतः सोमेनाप्यायितो गोभिः स तदा ववृद्धे शनैः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 103 എന്ന സൂചന മാത്രം; മൂല ശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
Verse 104
मारिषा नाम कन्याभूद् वृक्षाणां चारुलोचना प्राचेतसानां सा भार्या दक्षस्य जननी द्विजाः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 104 മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു; പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥവ്യാഖ്യാനം സാധ്യമല്ല.
Verse 105
स चापि भगवान् कण्डुः क्षीणे तपसि सत्तमः पुरुषोत्तमाख्यं भो विप्रा विष्णोर् आयतनं ययौ //
ഇവിടെ 105 എന്ന ശ്ലോകാങ്കം കാണിക്കുന്നു; മൂല ഗ്രന്ഥപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല.
Verse 106
ददर्श परमं क्षेत्रं मुक्तिदं भुवि दुर्लभम् दक्षिणस्योदधेस् तीरे सर्वकामफलप्रदम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 106 എന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാതെ പവിത്ര അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല.
Verse 107
सुरम्यं वालुकाकीर्णं केतकीवनशोभितम् नानाद्रुमलताकीर्णं नानापक्षिरुतं शिवम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 107 എന്ന് മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 108
सर्वत्र सुखसंचारं सर्वर्तुकुसुमान्वितम् सर्वसौख्यप्रदं नॄणां धन्यं सर्वगुणाकरम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 108 എന്ന് മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 109
भृग्वाद्यैः सेवितं पूर्वं मुनिसिद्धवरैस् तथा गन्धर्वैः किंनरैर् यक्षैस् तथान्यैर् मोक्षकाङ्क्षिभिः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 109 എന്ന് മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 110
ददर्श च हरिं तत्र देवैः सर्वैर् अलंकृतम् ब्राह्मणाद्यैस् तथा वर्णैर् आश्रमस्थैर् निषेवितम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 110 എന്ന് മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 111
दृष्ट्वैव स तदा क्षेत्रं देवं च पुरुषोत्तमम् कृतकृत्यम् इवात्मानं मेने स मुनिसत्तमः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 111 എന്ന് മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 112
तत्रैकाग्रमना भूत्वा चकाराराधनं हरेः ब्रह्मपारमयं कुर्वञ् जपम् एकाग्रमानसः ऊर्ध्वबाहुर् महायोगी स्थित्वासौ मुनिसत्तमः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 112 എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല।
Verse 113
मुनय ऊचुः ब्रह्मपारं मुने श्रोतुम् इच्छामः परमं शुभम् जपता कण्डुना देवो येनाराध्यत केशवः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 113 എന്ന് പറയുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല।
Verse 114
व्यास उवाच पारं परं विष्णुर् अपारपारः परः परेभ्यः परमात्मरूपः स ब्रह्मपारः परपारभूतः परः पराणाम् अपि पारपारः
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 114; മൂലപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥാനുവാദം സാധ്യമല്ല।
Verse 115
स कारणं कारणसंश्रितो ऽपि तस्यापि हेतुः परहेतुहेतुः कार्यो ऽपि चैष सह कर्मकर्तृ रूपैर् अनेकैर् अवतीह सर्वम्
ഇവിടെ 115 എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ; മൂല ശ്ലോകം കാണാതെ വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യാനാവില്ല।
Verse 116
ब्रह्म प्रभुर् ब्रह्म स सर्वभूतो ब्रह्म प्रजानां पतिर् अच्युतो ऽसौ ब्रह्माव्ययं नित्यम् अजं स विष्णुर् अपक्षयाद्यैर् अखिलैर् असङ्गः
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 116; മൂലപാഠം ലഭിച്ചാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം യഥാവത് നൽകുന്നതാണ്।
Verse 117
ब्रह्माक्षरम् अजं नित्यं यथासौ पुरुषोत्तमः तथा रागादयो दोषाः प्रयान्तु प्रशमं मम //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 117 എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല।
Verse 118
व्यास उवाच श्रुत्वा तस्य मुनेर् जाप्यं ब्रह्मपारं द्विजोत्तमाः भक्तिं च परमां ज्ञात्वा सुदृढां पुरुषोत्तमः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 118 എന്ന സൂചനയുണ്ട്; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇവിടെ കാണിക്കുന്നില്ല।
Verse 119
प्रीत्या स परया देवस् तदासौ भक्तवत्सलः गत्वा तस्य समीपं तु प्रोवाच मधुसूदनः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 119 എന്ന പരാമർശം മാത്രം; അതിന്റെ മൂലപാഠം ലഭ്യമല്ല।
Verse 120
मेघगम्भीरया वाचा दिशः संनादयन्न् इव आरुह्य गरुडं विप्रा विनताकुलनन्दनम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 120 എന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകവചനം ഇവിടെ കാണുന്നില്ല।
Verse 121
श्रीभगवान् उवाच मुने ब्रूहि परं कार्यं यत् ते मनसि वर्तते वरदो ऽहम् अनुप्राप्तो वरं वरय सुव्रत //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 121 എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല।
Verse 122
श्रुत्वैवं वचनं तस्य देवदेवस्य चक्रिणः चक्षुर् उन्मील्य सहसा ददर्श पुरतो हरिम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १२२ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 123
अतसीपुष्पसंकाशं पद्मपत्त्रायतेक्षणम् शङ्खचक्रगदापाणिं मुकुटाङ्गदधारिणम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १२३ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 124
चतुर्बाहुम् उदाराङ्गं पीतवस्त्रधरं शुभम् श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्तं वनमालाविभूषितम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १२४ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 125
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वरत्नविभूषितम् दिव्यचन्दनलिप्ताङ्गं दिव्यमाल्यविभूषितम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १२५ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 126
ततः स विस्मयाविष्टो रोमाञ्चिततनूरुहः दण्डवत् प्रणिपत्योर्व्यां प्रणामम् अकरोत् तदा //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १२६ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 127
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः इत्य् उक्त्वा मुनिशार्दूलास् तं स्तोतुम् उपचक्रमे //
ഇവിടെ ‘१२७’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രമാണ് സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല.
Verse 128
कण्डुर् उवाच नारायण हरे कृष्ण श्रीवत्साङ्क जगत्पते जगद्बीज जगद्धाम जगत्साक्षिन् नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ‘१२८’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യയുടെ സൂചന മാത്രമുണ്ട്; മൂല ശ്ലോകം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 129
अव्यक्त जिष्णो प्रभव प्रधानपुरुषोत्तम पुण्डरीकाक्ष गोविन्द लोकनाथ नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ‘१२९’ എന്ന ശ്ലോകാങ്കം മാത്രം കാണുന്നു; ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 130
हिरण्यगर्भ श्रीनाथ पद्मनाथ सनातन भूगर्भ ध्रुव ईशान हृषीकेश नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ‘१३०’ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ നിർദിഷ്ടമാണ്; മൂല ശ്ലോകപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 131
अनाद्यन्तामृताजेय जय त्वं जयतां वर अजिताखण्ड श्रीकृष्ण श्रीनिवास नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ‘१३१’ എന്ന ശ്ലോകാങ്ക സൂചനയുണ്ട്; മൂലപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല.
Verse 132
पर्जन्यधर्मकर्ता च दुष्पार दुरधिष्ठित दुःखार्तिनाशन हरे जलशायिन् नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “१३२” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ദയവായി പാഠം അയയ്ക്കുക.
Verse 133
भूतपाव्यक्त भूतेश भूततत्त्वैर् अनाकुल भूताधिवास भूतात्मन् भूतगर्भ नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “१३३” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ദയവായി പാഠം അയയ്ക്കുക.
Verse 134
यज्ञयज्वन् यज्ञधर यज्ञधाताभयप्रद यज्ञगर्भ हिरण्याङ्ग पृश्निगर्भ नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “१३४” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ദയവായി പാഠം അയയ്ക്കുക.
Verse 135
क्षेत्रज्ञः क्षेत्रभृत् क्षेत्री क्षेत्रहा क्षेत्रकृद् वशी क्षेत्रात्मन् क्षेत्ररहित क्षेत्रस्रष्ट्रे नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “१३५” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ദയവായി പാഠം അയയ്ക്കുക.
Verse 136
गुणालय गुणावास गुणाश्रय गुणावह गुणभोक्तृ गुणाराम गुणत्यागिन् नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “१३६” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ദയവായി പാഠം അയയ്ക്കുക.
Verse 137
त्वं विष्णुस् त्वं हरिश् चक्री त्वं जिष्णुस् त्वं जनार्दनः त्वं भूतस् त्वं वषट्कारस् त्वं भव्यस् त्वं भवत्प्रभुः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 138
त्वं भूतकृत् त्वम् अव्यक्तस् त्वं भवो भूतभृद् भवान् त्वं भूतभावनो देवस् त्वाम् आहुर् अजम् ईश्वरम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 139
त्वम् अनन्तः कृतज्ञस् त्वं प्रकृतिस् त्वं वृषाकपिः त्वं रुद्रस् त्वं दुराधर्षस् त्वम् अमोघस् त्वम् ईश्वरः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 140
त्वं विश्वकर्मा जिष्णुस् त्वं त्वं शंभुस् त्वं वृषाकृतिः त्वं शंकरस् त्वम् उशना त्वं सत्यं त्वं तपो जनः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 141
त्वं विश्वजेता त्वं शर्म त्वं शरण्यस् त्वम् अक्षरम् त्वं शंभुस् त्वं स्वयंभूश् च त्वं ज्येष्ठस् त्वं परायणः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 142
त्वम् आदित्यस् त्वम् ॐकारस् त्वं प्राणस् त्वं तमिस्रहा त्वं पर्जन्यस् त्वं प्रथितस् त्वं वेधास् त्वं सुरेश्वरः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “142” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 143
त्वम् ऋग् यजुः साम चैव त्वम् आत्मा संमतो भवान् त्वम् अग्निस् त्वं च पवनस् त्वम् आपो वसुधा भवान् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “143” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 144
त्वं स्रष्टा त्वं तथा भोक्ता होता त्वं च हविः क्रतुः त्वं प्रभुस् त्वं विभुः श्रेष्ठस् त्वं लोकपतिर् अच्युतः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “144” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 145
त्वं सर्वदर्शनः श्रीमांस् त्वं सर्वदमनो ऽरिहा त्वम् अहस् त्वं तथा रात्रिस् त्वाम् आहुर् वत्सरं बुधाः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “145” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 146
त्वं कालस् त्वं कला काष्ठा त्वं मुहूर्तः क्षणा लवाः त्वं बालस् त्वं तथा वृद्धस् त्वं पुमान् स्त्री नपुंसकः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; “146” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 147
त्वं विश्वयोनिस् त्वं चक्षुस् त्वं स्थाणुस् त्वं शुचिश्रवाः त्वं शाश्वतस् त्वम् अजितस् त्वम् उपेन्द्रस् त्वम् उत्तमः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १४७ എന്ന സൂചന മാത്രമാണ്; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 148
त्वं सर्वविश्वसुखदस् त्वं वेदाङ्गं त्वम् अव्ययः त्वं वेदवेदस् त्वं धाता विधाता त्वं समाहितः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १४८ എന്ന സൂചന മാത്രം; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം/വ്യാഖ്യാനം സാധ്യമല്ല।
Verse 149
त्वं जलनिधिर् आमूलं त्वं धाता त्वं पुनर् वसुः त्वं वैद्यस् त्वं धृतात्मा च त्वम् अतीन्द्रियगोचरः //
ഇവിടെ १४९ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ കാണുന്നു; പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥനിർണ്ണയവും വിവർത്തനവും സാധ്യമല്ല।
Verse 150
त्वम् अग्रणीर् ग्रामणीस् त्वं त्वं सुपर्णस् त्वम् आदिमान् त्वं संग्रहस् त्वं सुमहत् त्वं धृतात्मा त्वम् अच्युतः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १५०; മൂലപാഠം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല।
Verse 151
त्वं यमस् त्वं च नियमस् त्वं प्रांशुस् त्वं चतुर्भुजः त्वम् एवान्नान्तरात्मा त्वं परमात्मा त्वम् उच्यते //
ഇവിടെ १५१ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ; മൂല ശ്ലോകപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല, അതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 152
त्वं गुरुस् त्वं गुरुतमस् त्वं वामस् त्वं प्रदक्षिणः त्वं पिप्पलस् त्वम् अगमस् त्वं व्यक्तस् त्वं प्रजापतिः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १५२ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഈ പദ്യത്തിന്റെ മൂലപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 153
हिरण्यनाभस् त्वं देवस् त्वं शशी त्वं प्रजापतिः अनिर्देश्यवपुस् त्वं वै त्वं यमस् त्वं सुरारिहा //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १५३ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 154
त्वं च संकर्षणो देवस् त्वं कर्ता त्वं सनातनः त्वं वासुदेवो ऽमेयात्मा त्वम् एव गुणवर्जितः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १५४ എന്ന് നിർദിഷ്ടം; ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലവാക്യം കാണുന്നില്ല.
Verse 155
त्वं ज्येष्ठस् त्वं वरिष्ठस् त्वं त्वं सहिष्णुश् च माधवः सहस्रशीर्षा त्वं देवस् त्वम् अव्यक्तः सहस्रदृक् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १५५; ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം ലഭിക്കുന്നില്ല.
Verse 156
सहस्रपादस् त्वं देवस् त्वं विराट् त्वं सुरप्रभुः त्वम् एव तिष्ठसे भूयो देवदेव दशाङ्गुलः //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १५६ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം ലഭ്യമല്ല.
Verse 157
यद् भूतं तत् त्वम् एवोक्तः पुरुषः शक्र उत्तमः यद् भाव्यं तत् त्वम् ईशानस् त्वम् ऋतस् त्वं तथामृतः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി പാഠം നൽകുക.
Verse 158
त्वत्तो रोहत्य् अयं लोको महीयांस् त्वम् अनुत्तमः त्वं ज्यायान् पुरुषस् त्वं च त्वं देव दशधा स्थितः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ദയവായി പാഠം നൽകുക.
Verse 159
विश्वभूतश् चतुर्भागो नवभागो ऽमृतो दिवि नवभागो ऽन्तरिक्षस्थः पौरुषेयः सनातनः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ സംസ്കൃത മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ അർത്ഥവിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി മൂലപാഠം നൽകുക.
Verse 160
भागद्वयं च भूसंस्थं चतुर्भागो ऽप्य् अभूद् इह त्वत्तो यज्ञाः संभवन्ति जगतो वृष्टिकारणम् //
ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഉറപ്പുള്ള വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല; ദയവായി പാഠം നൽകുക.
Verse 161
त्वत्तो विराट् समुत्पन्नो जगतो हृदि यः पुमान् सो ऽतिरिच्यत भूतेभ्यस् तेजसा यशसा श्रिया //
ഈ പദ്യത്തിന്റെ സംസ്കൃത മൂലപാഠം ഇല്ലാതെ ഭാവാർത്ഥം നിർണ്ണയിക്കാൻ കഴിയില്ല; ദയവായി ശ്ലോകപാഠം നൽകുക.
Verse 162
त्वत्तः सुराणाम् आहारः पृषदाज्यम् अजायत ग्राम्यारण्याश् चौषधयस् त्वत्तः पशुमृगादयः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “162” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം അയയ്ക്കുക.
Verse 163
ध्येयध्यानपरस् त्वं च कृतवान् असि चौषधीः त्वं देवदेव सप्तास्य कालाख्यो दीप्तविग्रहः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “163” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം അയയ്ക്കുക.
Verse 164
जङ्गमाजङ्गमं सर्वं जगद् एतच् चराचरम् त्वत्तः सर्वम् इदं जातं त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “164” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം അയയ്ക്കുക.
Verse 165
अनिरुद्धस् त्वं माधवस् त्वं प्रद्युम्नः सुरारिहा देव सर्वसुरश्रेष्ठ सर्वलोकपरायण //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “165” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം അയയ്ക്കുക.
Verse 166
त्राहि माम् अरविन्दाक्ष नारायण नमो ऽस्तु ते नमस् ते भगवन् विष्णो नमस् ते पुरुषोत्तम //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “166” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ശ്ലോകം അയയ്ക്കുക.
Verse 167
नमस् ते सर्वलोकेश नमस् ते कमलालय गुणालय नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु गुणाकर //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 168
वासुदेव नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु सुरोत्तम जनार्दन नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु सनातन //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 169
नमस् ते योगिनां गम्य योगावास नमो ऽस्तु ते गोपते श्रीपते विष्णो नमस् ते ऽस्तु मरुत्पते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 170
जगत्पते जगत्सूते नमस् ते ज्ञानिनां पते दिवस्पते नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु महीपते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 171
नमस् ते मधुहन्त्रे च नमस् ते पुष्करेक्षण कैटभघ्न नमस् ते ऽस्तु सुब्रह्मण्य नमो ऽस्तु ते //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 172
नमो ऽस्तु ते महामीन श्रुतिपृष्ठधराच्युत समुद्रसलिलक्षोभ पद्मजाह्लादकारिणे //
ഇവിടെ ‘172’ എന്ന സംഖ്യയുള്ള ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഗ്രന്ഥത്തിൽ അതിന്റെ മൂലപാഠം യഥാസ്ഥാനത്ത് കാണണം।
Verse 173
अश्वशीर्ष महाघोण महापुरुषविग्रह मधुकैटभहन्त्रे च नमस् ते तुरगानन //
ഇവിടെ ‘173’ എന്ന സംഖ്യയുള്ള ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഗ്രന്ഥത്തിൽ അതിന്റെ മൂലപാഠം യഥാസ്ഥാനത്ത് കാണണം।
Verse 174
महाकमठभोगाय पृथिव्युद्धरणाय च विधृताद्रिस्वरूपाय महाकूर्माय ते नमः //
ഇവിടെ ‘174’ എന്ന സംഖ്യയുള്ള ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഗ്രന്ഥത്തിൽ അതിന്റെ മൂലപാഠം യഥാസ്ഥാനത്ത് കാണണം।
Verse 175
नमो महावराहाय पृथिव्युद्धारकारिणे नमश् चादिवराहाय विश्वरूपाय वेधसे //
ഇവിടെ ‘175’ എന്ന സംഖ്യയുള്ള ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഗ്രന്ഥത്തിൽ അതിന്റെ മൂലപാഠം യഥാസ്ഥാനത്ത് കാണണം।
Verse 176
नमो ऽनन्ताय सूक्ष्माय मुख्याय च वराय च परमाणुस्वरूपाय योगिगम्याय ते नमः //
ഇവിടെ ‘176’ എന്ന സംഖ്യയുള്ള ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഗ്രന്ഥത്തിൽ അതിന്റെ മൂലപാഠം യഥാസ്ഥാനത്ത് കാണണം।
Verse 177
तस्मै नमः कारणकारणाय योगीन्द्रवृत्तनिलयाय सुदुर्विदाय क्षीरार्णवाश्रितमहाहिसुतल्पगाय तुभ्यं नमः कनकरत्नसुकुण्डलाय
ഇവിടെ १७७ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 178
व्यास उवाच इत्थं स्तुतस् तदा तेन प्रीतः प्रोवाच माधवः क्षिप्रं ब्रूहि मुनिश्रेष्ठ मत्तो यद् अभिवाञ्छसि //
ഇവിടെ १७८ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ ഉണ്ട്; എന്നാൽ മൂല ശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല, അതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി പാഠം നൽകുക.
Verse 179
कण्डुर् उवाच संसारे ऽस्मिञ् जगन्नाथ दुस्तरे लोमहर्षणे अनित्ये दुःखबहुले कदलीदलसंनिभे //
ഇവിടെ १७९ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; ശ്ലോകപാഠം ഇല്ല, അതിനാൽ ശരിയായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം എഴുതുക.
Verse 180
निराश्रये निरालम्बे जलबुद्बुदचञ्चले सर्वोपद्रवसंयुक्ते दुस्तरे चातिभैरवे //
ഇവിടെ १८० എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ ഉണ്ട്; എന്നാൽ മൂല ശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല, അതിനാൽ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ദയവായി മൂലപാഠം നൽകുക.
Verse 181
भ्रमामि सुचिरं कालं मायया मोहितस् तव न चान्तम् अभिगच्छामि विषयासक्तमानसः //
ഇവിടെ १८१ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാതെ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 182
त्वाम् अहं चाद्य देवेश संसारभयपीडितः गतो ऽस्मि शरणं कृष्ण माम् उद्धर भवार्णवात् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १८२ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല.
Verse 183
गन्तुम् इच्छामि परमं पदं यत् ते सनातनम् प्रसादात् तव देवेश पुनरावृत्तिदुर्लभम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १८३ എന്ന് പറയുന്നു; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 184
श्रीभगवान् उवाच भक्तो ऽसि मे मुनिश्रेष्ठ माम् आराधय नित्यशः मत्प्रसादाद् ध्रुवं मोक्षं प्राप्यसि त्वं समीहितम् //
ഇവിടെ १८४ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ; അതിന്റെ മൂല വാക്യം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല.
Verse 185
मद्भक्ताः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः शूद्रान्त्यजातिजाः प्राप्नुवन्ति परां सिद्धिं किं पुनस् त्वं द्विजोत्तम //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १८५ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; മൂലപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല.
Verse 186
श्वपाको ऽपि च मद्भक्तः सम्यक् श्रद्धासमन्वितः प्राप्नोत्य् अभिमतां सिद्धिम् अन्येषां तत्र का कथा //
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ १८६; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാതെ ഭാവവിവർത്തനം സാധ്യമല്ല.
Verse 187
व्यास उवाच एवम् उक्त्वा तु तं विप्राः स देवो भक्तवत्सलः दुर्विज्ञेयगतिर् विष्णुस् तत्रैवान्तरधीयत //
ഇവിടെ १८७ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല. ശ്ലോകം നൽകിയാൽ വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Verse 188
गते तस्मिन् मुनिश्रेष्ठाः कण्डुः संहृष्टमानसः सर्वान् कामान् परित्यज्य स्वस्थचित्तो भवत् पुनः //
ഇവിടെ १८८ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല. പാഠം നൽകിയാൽ വിവർത്തനം സാധ്യം.
Verse 189
सर्वेन्द्रियाणि संयम्य निर्ममो निरहंकृतिः एकाग्रमानसः सम्यग् ध्यात्वा तं पुरुषोत्तमम् //
ഇവിടെ १८९ എന്ന ശ്ലോകസംഖ്യ ഉണ്ട്; എന്നാൽ മൂലപാഠം ഇല്ല. ശ്ലോകം അയച്ചാൽ വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 190
निर्लेपं निर्गुणं शान्तं सत्तामात्रव्यवस्थितम् अवाप परमं मोक्षं सुराणाम् अपि दुर्लभम् //
ഇവിടെ १९० ശ്ലോകം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; മൂലശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. പാഠം നൽകുക.
Verse 191
यः पठेच् छृणुयाद् वापि कथां कण्डोर् महात्मनः विमुक्तः सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोकं स गच्छति //
ഇവിടെ १९१ ശ്ലോകസംഖ്യ; മൂലപാഠം ലഭ്യമല്ല. ശ്ലോകം നൽകിയാൽ കഴിയുന്നത്ര പവിത്ര വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 192
एवं मया मुनिश्रेष्ठाः कर्मभूमिर् उदाहृता मोक्षक्षेत्रं च परमं देवं च पुरुषोत्तमम् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 193
ये पश्यन्ति विभुं स्तुवन्ति वरदं ध्यायन्ति मुक्तिप्रदं भक्त्या श्रीपुरुषोत्तमाख्यम् अजरं संसारदुःखापहम् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Verse 194
ते भुक्त्वा मनुजेन्द्रभोगम् अमलाः स्वर्गे च दिव्यं सुखं पश्चाद् यान्ति समस्तदोषरहिताः स्थानं हरेर् अव्ययम् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക, തുടർന്ന് യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം ചെയ്യും।
Frequently Asked Questions
The chapter foregrounds the fragility of ascetic attainment when sense-control is compromised, presenting kāma as a destabilizing force even for accomplished sages. Its ethical pivot is self-accountability: Kaṇḍu ultimately attributes the lapse to his own unmastered faculties rather than demonizing the apsaras, and the narrative culminates in restoration through disciplined bhakti and nirguṇa contemplation of Puruṣottama.
It integrates multiple foundational purāṇic registers—ascetic trial motifs, a compact genealogical bridge (Māriṣā as mother of Dakṣa), and a strong sacred-topography frame centered on Puruṣottama-kṣetra. By linking moral narrative, lineage memory, and place-based soteriology under Viṣṇu’s supremacy, the chapter exemplifies the Brahma Purana’s early encyclopedic purāṇa style.
The chapter highlights pilgrimage and worship at Puruṣottama-kṣetra (Viṣṇu’s āyatana on the southern seashore) as mokṣa-oriented practice. It also foregrounds a specific devotional discipline—‘brahmapāra’ japa—performed with one-pointed concentration, alongside the broader frame of darśana, stuti, and continuous ārādhana of Hari as the operative soteriological method.