Shloka 25
Dakṣa’s Daughters, Cosmic Lineages, and the Population of the Three Worlds
पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । शृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥
punaḥ prasādya taṁ somaḥ kalā lebhe kṣaye ditāḥ śṛṇu nāmāni lokānāṁ mātṝṇāṁ śaṅkarāṇi ca
അതിനുശേഷം സോമൻ (ചന്ദ്രൻ) വിനയപൂർവ്വമായ വാക്കുകളാൽ പ്രജാപതി ദക്ഷനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, ക്ഷയരോഗത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രകാശകലകൾ വീണ്ടും നേടി. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ചന്ദ്രന്റെ തേജസ് ക്ഷയിക്കുകയും ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു; എങ്കിലും അവന് സന്താനം ജനിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഹേ മഹാരാജ പരീക്ശിത്! ഇപ്പോൾ കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരുടെ ശുഭനാമങ്ങൾ കേൾക്കുക—അവരുടെ ഗർഭങ്ങളിൽ നിന്നാണ് സർവ്വലോകപ്രജകൾ ഉദ്ഭവിച്ചത്: അദിതി, ദിതി, ദനു, കാഷ്ഠാ, അരിഷ്ടാ, സുരസാ, ഇലാ, മുനി, ക്രോധവശാ, താമ്രാ, സുരഭി, സരമാ, തിമി. തിമിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജലചരങ്ങൾ ജനിച്ചു; സരമയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് സിംഹ-വ്യാഘ്രാദി ക്രൂര ശ്വാപദങ്ങൾ ജനിച്ചു.
FAQs
The verse lists Aditi, Diti, Danu, Kāṣṭhā, Ariṣṭā, Surasā, and Ilā as wives of Kaśyapa connected with populating the world.
He is presenting the cosmic genealogy—how various classes of beings arise—within the broader narration of Dakṣa’s daughters and the expansion of creation.
It encourages seeing life within a sacred, ordered cosmos—cultivating humility and dharmic responsibility rather than a random view of existence.