Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 23
Ikṣvāku Dynasty: Vikukṣi’s Offense, Purañjaya’s Victory, Māndhātā’s Birth, and Saubhari’s Fall and Renunciation
धुन्धुमार इति ख्यातस्तत्सुतास्ते च जज्वलु: । धुन्धोर्मुखाग्निना सर्वे त्रय एवावशेषिता: ॥ २३ ॥ दृढाश्व: कपिलाश्वश्च भद्राश्व इति भारत । दृढाश्वपुत्रो हर्यश्वो निकुम्भस्तत्सुत: स्मृत: ॥ २४ ॥
dhundhumāra iti khyātas tat-sutās te ca jajvaluḥ dhundhor mukhāgninā sarve traya evāvaśeṣitāḥ
ഓ ഭാരത, മഹാരാജ പരീക്ഷിതേ! അതുകൊണ്ടാണ് കുവലയാശ്വൻ ‘ധുന്ധുമാരൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായത്. എന്നാൽ ധുന്ധുവിന്റെ വായിൽ നിന്നുയർന്ന അഗ്നിയിൽ അവന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മൂവരെ ഒഴികെ എല്ലാവരും ചാരമായി. ശേഷിച്ച മൂവർ—ദൃഢാശ്വൻ, കപിലാശ്വൻ, ഭദ്രാശ്വൻ. ദൃഢാശ്വന്റെ പുത്രൻ ഹര്യശ്വൻ; ഹര്യശ്വന്റെ പുത്രൻ നികുംഭൻ പ്രസിദ്ധൻ.
FAQs
In this verse, Dhundhumāra is the celebrated name of the king, noted in the dynasty narration; his sons fought the demon Dhundhu, and only three survived the demon’s mouth-fire.
This verse specifically highlights Dhundhu’s destructive power: fire coming from his mouth that burned and killed the king’s sons, leaving only three alive.
Even great strength and heroism can be checked by unforeseen dangers; the Bhagavatam encourages humility, dependence on divine protection, and steady dharmic resolve.