Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 24
Nondual Vision Beyond Praise and Blame
Dvandva-nivṛtti and Ātma-viveka
नात्मा वपु: पार्थिवमिन्द्रियाणि देवा ह्यसुर्वायुर्जलम् हुताश: । मनोऽन्नमात्रं धिषणा च सत्त्व- महङ्कृति: खं क्षितिरर्थसाम्यम् ॥ २४ ॥
nātmā vapuḥ pārthivam indriyāṇi devā hy asur vāyur jalam hutāśaḥ mano ’nna-mātraṁ dhiṣaṇā ca sattvam ahaṅkṛtiḥ khaṁ kṣitir artha-sāmyam
പൃഥ്വീതത്ത്വത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഈ ഭൗതിക ശരീരം ആത്മാവല്ല; ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അല്ല, അവയുടെ അധിഷ്ഠാതൃ ദേവന്മാരും അല്ല, പ്രാണവായുവും അല്ല; ബാഹ്യവായു, ജലം, അഗ്നി എന്നിവയും അല്ല; മനസ്സും അല്ല—ഇവയെല്ലാം ജഡവസ്തുവത്രേ. അതുപോലെ ബുദ്ധി, ഭൗതികചേതന, അഹങ്കാരം, ആകാശം അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമി, ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ, പ്രകൃതിയുടെ ആദിമ സമ്യാവസ്ഥ പോലും ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ തിരിച്ചറിവല്ല.
FAQs
In 11.28.24, Krishna explains that the ātmā is not the earth-made body, senses, mind, intelligence, false ego, or even the elements and guṇas; the Self is distinct from all material constituents.
Krishna is giving Uddhava final, liberating instruction (Uddhava Gita), guiding him to transcend identification with the body-mind complex and attain steady self-realization and devotion.
Use this verse to reduce anxiety and ego: observe body, senses, thoughts, and roles as changing material factors, and cultivate the stance of the witnessing Self while anchoring life in devotion and dharma.