Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 22
Sāṅkhya of Creation and Annihilation
Sarga–Nirodha-viveka
अन्ने प्रलीयते मर्त्यमन्नं धानासु लीयते । धाना भूमौ प्रलीयन्ते भूमिर्गन्धे प्रलीयते ॥ २२ ॥ अप्सु प्रलीयते गन्ध आपश्च स्वगुणे रसे । लीयते ज्योतिषि रसो ज्योती रूपे प्रलीयते ॥ २३ ॥ रूपं वायौ स च स्पर्शे लीयते सोऽपि चाम्बरे । अम्बरं शब्दतन्मात्र इन्द्रियाणि स्वयोनिषु ॥ २४ ॥ योनिर्वैकारिके सौम्य लीयते मनसीश्वरे । शब्दो भूतादिमप्येति भूतादिर्महति प्रभुः ॥ २५ ॥ स लीयते महान् स्वेषु गुणेषु गुणवत्तमः । तेऽव्यक्ते सम्प्रलीयन्ते तत् काले लीयतेऽव्यये ॥ २६ ॥ कालो मायामये जीवे जीव आत्मनि मय्यजे । आत्मा केवल आत्मस्थो विकल्पापायलक्षणः ॥ २७ ॥
anne pralīyate martyam annaṁ dhānāsu līyate dhānā bhūmau pralīyante bhūmir gandhe pralīyate
പ്രളയത്തിൽ ജീവിയുടെ നശ്വരദേഹം അന്നത്തിൽ ലയിക്കുന്നു; അന്നം ധാന്യങ്ങളിൽ, ധാന്യങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ, ഭൂമി ഗന്ധ-തന്മാത്രയിൽ. ഗന്ധം ജലത്തിൽ, ജലം രസത്തിൽ, രസം അഗ്നിയിൽ, അഗ്നി രൂപത്തിൽ; രൂപം സ്പർശത്തിൽ, സ്പർശം വായുവിൽ, വായു ആകാശത്തിൽ, ആകാശം ശബ്ദ-തന്മാത്രയിൽ. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധിഷ്ഠാതൃ ദേവന്മാരിൽ, അവർ മനസ്സിൽ, മനസ് സാത്ത്വിക അഹങ്കാരത്തിൽ; ശബ്ദം താമസ അഹങ്കാരത്തിൽ, അത് മഹത്തത്ത്വത്തിൽ; മഹത്തത്ത്വം ഗുണങ്ങളിൽ, ഗുണങ്ങൾ അവ്യക്തത്തിൽ, അവ്യക്തം കാലത്തിൽ; കാലം മഹാപുരുഷനിൽ, ആ ജീവബീജം അജന പരമാത്മയായ എന്നിൽ ലയിക്കുന്നു. ഞാൻ മാത്രം സ്വയംസ്ഥിതനായ ആത്മാവ്; സൃഷ്ടിയും പ്രളയവും എന്നിൽ നിന്നു തന്നെ പ്രകടമാകുന്നു।
The annihilation of the material world is the reversal of the process of creation, and ultimately everything is merged to rest within the Supreme Lord, who remains full in His absolute position.