Shloka 5
The Earth Laughs at World-Conquering Kings; Yuga-Dharma and the Remedy for Kali
समुद्रावरणां जित्वा मां विशन्त्यब्धिमोजसा । कियदात्मजयस्यैतन्मुक्तिरात्मजये फलम् ॥ ५ ॥
samudrāvaraṇāṁ jitvā māṁ viśanty abdhim ojasā kiyad ātma-jayasyaitan muktir ātma-jaye phalam
സമുദ്രം ചുറ്റിയ എന്റെ ഭൂമിയെ ജയിച്ച ശേഷം ഈ അഹങ്കാരമുള്ള രാജാക്കന്മാർ ബലമായി സമുദ്രത്തിലേക്കും കടക്കുന്നു, സമുദ്രത്തെയും ജയിക്കുമെന്നപോലെ. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയലാഭത്തിനായി ലക്ഷ്യമിട്ട ഈ ആത്മസംയമത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം? ആത്മജയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഫലം മോക്ഷമാണ്.
FAQs
This verse teaches that true victory is inner conquest—mastery over one’s own mind and senses—and that even liberation (mukti) is merely a fruit of such self-conquest.
He uses a poetic comparison: as one may ‘conquer’ and enter the physical ocean by force, similarly one may speak of entering the Absolute—yet the real measure of spiritual success is not external power but inner mastery.
Prioritize discipline over display: regulate habits, speech, and desires, and cultivate steady sādhana—because inner control is the root from which peace and spiritual freedom arise.