Shloka 36
The Prayers of the Personified Vedas (Śruti-stuti) and the Indescribable Absolute
सत इदमुत्थितं सदिति चेन्ननु तर्कहतं व्यभिचरति क्व च क्व च मृषा न तथोभययुक् । व्यवहृतये विकल्प इषितोऽन्धपरम्परया भ्रमयति भारती त उरुवृत्तिभिरुक्थजडान् ॥ ३६ ॥
sata idaṁ utthitaṁ sad iti cen nanu tarka-hataṁ vyabhicarati kva ca kva ca mṛṣā na tathobhaya-yuk vyavahṛtaye vikalpa iṣito ’ndha-paramparayā bhramayati bhāratī ta uru-vṛttibhir uktha-jaḍān
‘ഈ ലോകം ശാശ്വതമായി യാഥാർത്ഥ്യമാണു്; കാരണം ഇത് ശാശ്വത സത്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചത്’ എന്നു വാദിച്ചാലും, ആ വാദം തർക്കത്തോടെ തള്ളപ്പെടുന്നു. ചിലപ്പോൾ കാരണ-കാര്യങ്ങളുടെ അഭേദം സത്യമാകുന്നില്ല; മറ്റുചിലപ്പോൾ സത്യത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചതും മിഥ്യയായിരിക്കും. അതിനാൽ ഈ ലോകം ശാശ്വത സത്യമല്ല; ഇതിൽ പരമസത്യത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ആ സത്യത്തെ മറയ്ക്കുന്ന മായയുടെ സ്വഭാവവും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. വാസ്തവത്തിൽ ഭൗതിക ഇടപാടുകൾക്കായി അജ്ഞരുടെ പരമ്പര ഈ ദൃശ്യരൂപങ്ങളെ കൽപ്പിച്ചു. കൂടാതെ നിന്റെ വേദവാണി പല അർത്ഥവ്യാപ്തികളാൽ യജ്ഞമന്ത്രങ്ങൾ കേട്ട് മന്ദമായ മനസ്സുള്ളവരെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു.
According to Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura, the Upaniṣads teach that this created world is real but temporary. This is the understanding that devotees of Lord Viṣṇu adhere to. But there are also materialistic philosophers, like the proponents of Jaimini Ṛṣi’s Karma mīmāṁsā, who claim that this world is the only reality and exists eternally. For Jaimini, the cycle of karmic action and reaction is perpetual, with no possibility of liberation into a different, transcendental realm. This viewpoint, however, is shown to be fallacious by a careful examination of the Upaniṣadic mantras, which contain many descriptions of a higher, spiritual existence. For example, sad eva saumyedam agra āsīd ekam evādvitīyam: “My dear boy, the Absolute Truth alone existed prior to this creation, one without a second.” ( Chāndogya Upaniṣad 6.2.1) Also, vijñānam ānandaṁ brahma: “The supreme reality is divine knowledge and bliss.” ( Bṛhad-āraṇyaka Upaniṣad 3.9.34)
FAQs
This verse cautions that claiming the world is simply “real because it comes from sat” is defeated by reasoning, since the world shows inconsistency and falsity in various ways; the Vedas use conceptual distinctions for practical dealings, but ultimate truth is realized beyond mere verbal argument.
They warn that logic divorced from realization and endless verbal elaboration can create confusion, especially when passed down as a ‘blind succession’; the purpose of śruti is to guide one toward direct understanding of the Supreme, not to entangle one in dry debate.
Use scriptures and reasoning as tools for devotion and clarity, but avoid getting trapped in endless arguments; prioritize sincere sādhana—hearing, chanting, and contemplation—so knowledge becomes realized and transformative rather than merely intellectual.