Shloka 30
Ūṣā-Haraṇa, Bāṇāsura’s Pride, and Aniruddha’s Capture
Prelude to Hari–Śaṅkara Conflict
कामात्मजं तं भुवनैकसुन्दरं श्यामं पिशङ्गाम्बरमम्बुजेक्षणम् । बृहद्भुजं कुण्डलकुन्तलत्विषा स्मितावलोकेन च मण्डिताननम् ॥ २९ ॥ दीव्यन्तमक्षै: प्रिययाभिनृम्णया तदङ्गसङ्गस्तनकुङ्कुमस्रजम् । बाह्वोर्दधानं मधुमल्लिकाश्रितां तस्याग्र आसीनमवेक्ष्य विस्मित: ॥ ३० ॥
kāmātmajaṁ taṁ bhuvanaika-sundaraṁ śyāmaṁ piśaṅgāmbaram ambujekṣaṇam bṛhad-bhujaṁ kuṇḍala-kuntala-tviṣā smitāvalokena ca maṇḍitānanam
അവൻ കണ്ടു—അനിരുദ്ധൻ തന്റെ അതിമംഗളകരമായ പ്രിയയുടെ മുമ്പിൽ ഇരുന്ന് അവളോടൊപ്പം പാശകളിയിൽ ലീനനായി. ആലിംഗനത്തിൽ അവളുടെ സ്തനങ്ങളിലെ കുങ്കുമം തേച്ചു പറ്റിയ വസന്തമധുമല്ലികാമാല അവന്റെ ഭുജങ്ങൾക്കിടയിൽ തൂങ്ങിക്കിടന്നു. ഇതെല്ലാം കണ്ട ബാണാസുരൻ വിസ്മയിച്ചു.
Bāṇāsura was amazed at Aniruddha’s boldness: the prince was calmly sitting in the young girl’s quarters, playing with Bāṇa’s supposedly unmarried daughter! In the context of the strict Vedic culture, this was an unbelievable thing to witness.
FAQs
This verse describes Aniruddha, who is poetically called 'Kāmātmaja'—so enchanting that he resembles the very offspring of Cupid.
In the Uṣā–Aniruddha narrative, the detailed description highlights the divine, auspicious qualities of the Yadu prince and sets the devotional mood of the pastime.
The verse trains the mind to contemplate divine qualities—beauty, gentleness, and auspiciousness—redirecting attraction from fleeting objects toward sacred remembrance.