Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

The Murder of Satrājit and the Recovery of the Syamantaka Jewel

सोऽपि कृतोद्यमं ज्ञात्वा भीत: प्राणपरीप्सया । साहाय्ये कृतवर्माणमयाचत स चाब्रवीत् ॥ ११ ॥

so ’pi kṛtodyamaṁ jñātvā bhītaḥ prāṇa-parīpsayā sāhāyye kṛtavarmāṇam ayācata sa cābravīt

ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ തன்னை വധിക്കാൻ ഒരുക്കം ചെയ്യുന്നുവെന്ന് അറിഞ്ഞ ശതധന്വ ജീവഭയത്തിൽ വിറച്ചു. ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ സഹായം തേടി കൃതവർമയെ അപേക്ഷിച്ചു; എന്നാൽ കൃതവർമ ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു।

सःhe (Śatadhanvā)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), समुच्चय/अपि-भाव
कृतोद्यमम्the (enemy’s) preparations/effort made
कृतोद्यमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत + उद्यम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कृतः उद्यमः यस्य (कृत-उद्यम) इति; (कृष्णस्य) इत्यर्थे ‘उद्यमं कृतम्’ इति भावे
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (कृदन्त, त्वा)
Formत्वान्त अव्यय (gerund)
भीतःfrightened
भीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) → भीत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति विशेषण
प्राणपरीप्सयाout of desire to save his life
प्राणपरीप्सया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootप्राण + परीप्सा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; प्राणानां परीप्सा (रक्षणेच्छा) इति षष्ठी-तत्पुरुष; हेतु/साधनभावे
साहाय्येfor help/as an ally
साहाय्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसाहाय्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘साहाय्ये’ = ‘सहायत्वे/सहायार्थे’
कृतवर्माणम्Kṛtavarmā
कृतवर्माणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृतवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (व्यक्तिनाम)
अयाचतbegged/requested
अयाचत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe (Kṛtavarmā)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (कृतवर्मा)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
K
Kṛtavarmā

FAQs

This verse shows a character becoming afraid for his life and seeking support based on self-preservation, highlighting how fear can push one toward questionable alliances and adharma.

Because he understood that decisive action was being taken against him and, fearing for his life, he sought Kṛtavarmā’s assistance as a means of protection.

When pressured by fear, avoid impulsive choices and harmful partnerships; seek guidance and protection through dharmic counsel rather than panic-driven alliances.