Shloka 8
Uddhava Meets the Gopīs: Bhramara-gītā and Kṛṣṇa’s Message of Separation
खगा वीतफलं वृक्षं भुक्त्वा चातिथयो गृहम् । दग्धं मृगास्तथारण्यं जारा भुक्त्वा रतां स्त्रियम् ॥ ८ ॥
khagā vīta-phalaṁ vṛkṣaṁ bhuktvā cātithayo gṛham dagdhaṁ mṛgās tathāraṇyaṁ jārā bhuktvā ratāṁ striyam
പക്ഷികൾ ഫലം തീർന്ന വൃക്ഷത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അതിഥികൾ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് വീട്ടിൽ നിന്ന് പോകുന്നു; മൃഗങ്ങൾ കത്തിപ്പോയ കാടിനെ വിടുന്നു; അതുപോലെ ജാരൻ ഭോഗിച്ച ശേഷം, അവനോട് ആസക്തയായിരിക്കുന്ന രതസ്ത്രീയെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
FAQs
The gopīs express the pain of separation by giving examples of how others take enjoyment and then leave—birds and trees, guests and homes, animals and forests, and a lover and a woman—implying that Kṛṣṇa, after enchanting them with His love, has departed from Vraja.
Overwhelmed by viraha (separation), the gopīs’ love becomes intense and paradoxical: their apparent criticism is actually an expression of exclusive devotion and helpless longing, voiced before Uddhava who has brought Kṛṣṇa’s message.
The verse teaches single-pointed remembrance: even in absence or difficulty, keep the heart fixed on Kṛṣṇa, transforming pain into prayer, sincerity, and deeper dependence on divine grace.