Adhyaya 14
King Vena’s Tyranny, the Sages’ Counsel, and the Birth of Niṣāda
അംഗരാജൻ അംഗൻ അകന്നിരിക്കെ സാമൂഹ്യക്രമം ദുർബലമാകുന്നു. ഭൃഗു മുതലായ ഋഷിമാർ റാണി സുനീതയുടെ സമ്മതത്തോടെ, മന്ത്രിമാരുടെ ആശങ്ക അവഗണിച്ചും, വേനനെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തുന്നു. തുടക്കത്തിൽ അവന്റെ കഠിനശിക്ഷ മൂലം കുറ്റവാളികൾ ഭയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ഐശ്വര്യം ലഭിച്ചതോടെ വേനൻ അഹങ്കാരിയായി യജ്ഞവും ദാനവും നിരോധിച്ച് രാജ്യത്തുടനീളം യാഗങ്ങൾ നിർത്തിക്കുന്നു. പ്രജകൾ രാജാവിന്റെ അധർമ്മവും വീണ്ടും തലപൊക്കുന്ന കള്ളന്മാരും തമ്മിൽ കുടുങ്ങുന്നു. സംരക്ഷണത്തിനായി ഉയർത്തിയവൻ തന്നെ ഭീഷണിയായെന്ന് ഋഷിമാർ തീരുമാനിച്ച് സൗമ്യമായി ഉപദേശിക്കുന്നു—രാജധർമ്മം പ്രജാരക്ഷണം, വർണാശ്രമക്രമം നിലനിർത്തൽ, യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ വിഷ്ണുപൂജ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ. വേനൻ ഇത് തള്ളിക്കളഞ്ഞ് രാജാവാണ് പരമാരാധ്യൻ എന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും വിഷ്ണുഭക്തിയെയും ദേവന്മാരെയും നിന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അധർമ്മം കൊണ്ട് ലോകം ദഹിപ്പിക്കും എന്ന് കണ്ട ഋഷിമാർ മന്ത്രബലത്തോടെ അവനെ വധിക്കുന്നു. അവന്റെ മരണത്തിന് ശേഷം അराजകത പടർന്ന് കൊള്ള വർധിക്കുന്നു. അംഗവംശത്തിൽ ഭരണതുടർച്ചയ്ക്കായി ഋഷിമാർ വേനന്റെ ദേഹം മഥിച്ച് കറുത്ത കുള്ളൻ ബാഹുകനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു; അവനെയാണ് നിഷാദൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്—വേനന്റെ പാപങ്ങൾ അവൻ ഏറ്റുവാങ്ങി, തുടർന്ന് ധാർമ്മികനായ പൃഥുവിന്റെ ഉദയത്തിനും ധർമ്മസ്ഥാപനത്തിനും പാലമാകുന്നു.
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच भृग्वादयस्ते मुनयो लोकानां क्षेमदर्शिन: । गोप्तर्यसति वै नृणां पश्यन्त: पशुसाम्यताम् ॥ १ ॥
മൈത്രേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വീരനായ വിദുരാ! ഭൃഗു മുതലായ മുനിമാർ എപ്പോഴും ലോകക്ഷേമം ചിന്തിച്ചിരുന്നു. രാജാവ് അങ്ങൻ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ജനങ്ങളെ കാക്കാൻ ആരുമില്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ഭരണാധികാരി ഇല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യർ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ മൃഗസമാനരാകുമെന്ന് അവർ മനസ്സിലാക്കി।
Verse 2
वीरमातरमाहूय सुनीथां ब्रह्मवादिन: । प्रकृत्यसम्मतं वेनमभ्यषिञ्चन् पतिं भुव: ॥ २ ॥
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മവാദികളായ മുനിമാർ വീരമാതാവായ സുനീതയെ വിളിച്ചു. അവളുടെ അനുവാദത്തോടെ, പ്രജകൾക്ക് സമ്മതമായ വേനനെ ഭൂമിയുടെ അധിപനായി സിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു।
Verse 3
श्रुत्वा नृपासनगतं वेनमत्युग्रशासनम् । निलिल्युर्दस्यव: सद्य: सर्पत्रस्ता इवाखव: ॥ ३ ॥
വേനൻ അത്യന്തം കഠിനവും ക്രൂരവുമായ ഭരണാധികാരിയാണെന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ, അവൻ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നുവെന്ന വാർത്ത കേട്ടതുമാത്രം കള്ളന്മാരും ദുഷ്ടന്മാരും ഉടൻ ഭയന്ന് ഒളിച്ചു. പാമ്പിനെ കണ്ടു ഭയക്കുന്ന എലികൾ ഒളിക്കുന്നതുപോലെ അവർ ഇവിടെ അവിടെ മറഞ്ഞു।
Verse 4
स आरूढनृपस्थान उन्नद्धोऽष्टविभूतिभि: । अवमेने महाभागान् स्तब्ध: सम्भावित: स्वत: ॥ ४ ॥
രാജസിംഹാസനം ഏറി അവൻ അഷ്ടവിധ ഐശ്വര്യങ്ങളാൽ മദാന്ധനായി. വ്യാജഗർവത്തിൽ മഹാഭാഗന്മാരെ അവമാനിച്ചു.
Verse 5
एवं मदान्ध उत्सिक्तो निरङ्कुश इव द्विप: । पर्यटन् रथमास्थाय कम्पयन्निव रोदसी ॥ ५ ॥
ഐശ്വര്യത്തിൽ മദാന്ധനായി, നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ആനപോലെ രഥമേറി രാജ്യമെങ്ങും സഞ്ചരിച്ചു; പോകുന്നിടത്തൊക്കെയും ആകാശവും ഭൂമിയും വിറച്ചതുപോലെ തോന്നി.
Verse 6
न यष्टव्यं न दातव्यं न होतव्यं द्विजा: क्वचित् । इति न्यवारयद्धर्मं भेरीघोषेण सर्वश: ॥ ६ ॥
അവൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു—“ദ്വിജന്മാരേ, ഇനി എവിടെയും യജ്ഞം ചെയ്യരുത്, ദാനം നൽകരുത്, ഘൃതാഹുതി അർപ്പിക്കരുത്.” ഇങ്ങനെ ഭേരിനാദത്തോടെ എല്ലായിടത്തും ധർമ്മകർമ്മങ്ങൾ തടഞ്ഞു.
Verse 7
वेनस्यावेक्ष्य मुनयो दुर्वृत्तस्य विचेष्टितम् । विमृश्य लोकव्यसनं कृपयोचु: स्म सत्रिण: ॥ ७ ॥
ദുർവൃത്തനായ വേനന്റെ ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ കണ്ട യജ്ഞകർതൃ മുനിമാർ ലോകത്തിന് മഹാവിപത്ത് അടുത്തുവരുന്നു എന്നു വിചാരിച്ചു. കരുണയോടെ അവർ തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു സംസാരിച്ചു.
Verse 8
अहो उभयत: प्राप्तं लोकस्य व्यसनं महत् । दारुण्युभयतो दीप्ते इव तस्करपालयो: ॥ ८ ॥
അയ്യോ! ലോകം ഇരുവശത്തുനിന്നും മഹാവിപത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു—മരക്കട്ടയുടെ ഇരുവശത്തും തീ കത്തുമ്പോൾ നടുവിലെ ഉറുമ്പുകൾ കുടുങ്ങുന്നതുപോലെ; ഒരു വശത്ത് ഉത്തരവാദിത്വമില്ലാത്ത രാജാവ്, മറുവശത്ത് കള്ളരും ദുഷ്ടരും.
Verse 9
अराजकभयादेष कृतो राजातदर्हण: । ततोऽप्यासीद्भयं त्वद्य कथं स्यात्स्वस्ति देहिनाम् ॥ ९ ॥
അരാജകത്വത്തെ ഭയന്ന് നാം യോഗ്യനല്ലാത്ത വേനനെ രാജാവാക്കി. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ രാജാവിൽ നിന്നുതന്നെ ഭയം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ജനങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ക്ഷേമം ഉണ്ടാകും?
Verse 10
अहेरिव पय:पोष: पोषकस्याप्यनर्थभृत् । वेन: प्रकृत्यैव खल: सुनीथागर्भसम्भव: ॥ १० ॥
പാമ്പിന് പാൽ നൽകുന്നതുപോലെ, ഈ ദുഷ്ടരാജാവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് സംരക്ഷകന് തന്നെ ആപത്താണ്. സുനീഥയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചതുകൊണ്ട് വേനൻ സ്വതവേ ക്രൂരനാണ്.
Verse 11
निरूपित: प्रजापाल: स जिघांसति वै प्रजा: । तथापि सान्त्वयेमामुं नास्मांस्तत्पातकं स्पृशेत् ॥ ११ ॥
പ്രജകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ നാം നിയമിച്ച ഇവൻ പ്രജകളെത്തന്നെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എങ്കിലും, അവൻ്റെ പാപങ്ങൾ നമ്മെ ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ നാം അവനെ സമാധാനിപ്പിക്കണം.
Verse 12
तद्विद्वद्भिरसद्वृत्तो वेनोऽस्माभि: कृतो नृप: । सान्त्वितो यदि नो वाचं न ग्रहीष्यत्यधर्मकृत् । लोकधिक्कारसन्दग्धं दहिष्याम: स्वतेजसा ॥ १२ ॥
അവൻ്റെ ദുഷ്ടസ്വഭാവം അറിഞ്ഞിട്ടും നാം വേനനെ രാജാവാക്കി. അവൻ നമ്മുടെ ഉപദേശം കേൾക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ജനനിന്ദയാൽ വെന്തുപോയ അവനെ നമ്മുടെ തപോശക്തിയാൽ നാം ഭസ്മമാക്കും.
Verse 13
एवमध्यवसायैनं मुनयो गूढमन्यव: । उपव्रज्याब्रुवन् वेनं सान्त्वयित्वा च सामभि: ॥ १३ ॥
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം, കോപം മറച്ചുവെച്ചുകൊണ്ട് മുനിമാർ വേനരാജാവിനെ സമീപിച്ചു. മധുരവാക്കുകളാൽ അവനെ സാന്ത്വനിപ്പിച്ച ശേഷം അവർ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
Verse 14
मुनय ऊचु: नृपवर्य निबोधैतद्यत्ते विज्ञापयाम भो: । आयु:श्रीबलकीर्तीनां तव तात विवर्धनम् ॥ १४ ॥
മുനികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ ശ്രേഷ്ഠ രാജാവേ, ഞങ്ങളുടെ ഹിതോപദേശം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ഹേ താത, നിങ്ങളുടെ ആയുസ്സും ശ്രീയും ബലവും കീർത്തിയും വർധിക്കും.
Verse 15
धर्म आचरित: पुंसां वाङ्मन:कायबुद्धिभि: । लोकान् विशोकान् वतरत्यथानन्त्यमसङ्गिनाम् ॥ १५ ॥
വാക്ക്, മനസ്, ശരീരം, ബുദ്ധി എന്നിവകൊണ്ട് ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നവർ ദുഃഖരഹിത ലോകങ്ങളിലേക്കുയരും. ഭൗതികാസക്തി വിട്ട് അവർ അനന്തസുഖം പ്രാപിക്കും.
Verse 16
स ते मा विनशेद्वीर प्रजानां क्षेमलक्षण: । यस्मिन् विनष्टे नृपतिरैश्वर्यादवरोहति ॥ १६ ॥
ഹേ വീരാ, അതിനാൽ പ്രജകളുടെ ക്ഷേമലക്ഷണമായ ധർമ്മം നിന്റെ കാരണത്താൽ നശിക്കരുത്. അത് നശിച്ചാൽ രാജാവ് ഐശ്വര്യത്തിലും രാജസ്ഥാനത്തിലും നിന്ന് തീർച്ചയായും പതിക്കും.
Verse 17
राजन्नसाध्वमात्येभ्यश्चोरादिभ्य: प्रजा नृप: । रक्षन्यथा बलिं गृह्णन्निह प्रेत्य च मोदते ॥ १७ ॥
ഹേ രാജാവേ, ദുഷ്ട മന്ത്രിമാരുടെയും കള്ളന്മാരുടെയും ഉപദ്രവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രജയെ കാത്ത്, ന്യായമായി ബലി (നികുതി) സ്വീകരിക്കുന്ന രാജാവ് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ആനന്ദിക്കും.
Verse 18
यस्य राष्ट्रे पुरे चैव भगवान् यज्ञपूरुष: । इज्यते स्वेन धर्मेण जनैर्वर्णाश्रमान्वितै: ॥ १८ ॥
യാരുടെ രാജ്യത്തും നഗരങ്ങളിലും വർണാശ്രമധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ കര്ത്തവ്യങ്ങളാൽ ഭഗവാൻ യജ്ഞപുരുഷൻ (ശ്രീഹരി)നെ ആരാധിക്കുന്നുവോ, ആ രാജാവാണ് ധർമ്മാത്മാവ് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നത്.
Verse 19
तस्य राज्ञो महाभाग भगवान् भूतभावन: । परितुष्यति विश्वात्मा तिष्ठतो निजशासने ॥ १९ ॥
ഹേ മഹാഭാഗ! രാജാവ് തന്റെ ഭരണത്തിൽ വിശ്വാത്മാവും ഭൂതഭാവനനും ജഗത്കാരണനുമായ ശ്രീഭഗവാൻ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നതു കാണുമ്പോൾ ഭഗവാൻ പ്രസന്നനാകുന്നു।
Verse 20
तस्मिंस्तुष्टे किमप्राप्यं जगतामीश्वरेश्वरे । लोका: सपाला ह्येतस्मै हरन्ति बलिमादृता: ॥ २० ॥
ജഗത്തിന്റെ ഈശ്വരേശ്വരനായ ശ്രീഭഗവാൻ തൃപ്തനായാൽ എന്താണ് അപ്രാപ്യം? അതുകൊണ്ട് ലോകപാലദേവന്മാരും അവരുടെ ലോകവാസികളും ആദരത്തോടെ ബലി-ഉപഹാരങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു।
Verse 21
तं सर्वलोकामरयज्ञसङ्ग्रहं त्रयीमयं द्रव्यमयं तपोमयम् । यज्ञैर्विचित्रैर्यजतो भवाय ते राजन् स्वदेशाननुरोद्धुमर्हसि ॥ २१ ॥
ഹേ രാജാവേ! എല്ലാ ലോകങ്ങളിലുമുള്ള യാഗങ്ങളുടെ ഫലഭോക്താവ്, അധിദേവന്മാരോടുകൂടി, ആ ശ്രീഭഗവാനാണ്. അവൻ ത്രയീ-വേദസ്വരൂപൻ, സകല സമ്പത്തിന്റെയും ഉടമ, തപസ്സിന്റെ പരമ ലക്ഷ്യം. അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ ഉന്നതിക്കായി ദേശവാസികളെ വിവിധ യാഗങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുത്തുകയും എപ്പോഴും യാഗാർപ്പണത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും വേണം।
Verse 22
यज्ञेन युष्मद्विषये द्विजातिभि- र्वितायमानेन सुरा: कला हरे: । स्विष्टा: सुतुष्टा: प्रदिशन्ति वाञ्छितं तद्धेलनं नार्हसि वीर चेष्टितुम् ॥ २२ ॥
നിന്റെ രാജ്യത്തിൽ ദ്വിജ ബ്രാഹ്മണർ യാഗങ്ങൾ വിപുലമായി നടത്തുമ്പോൾ, ഹരിയുടെ കലകളായ ദേവന്മാർ അതിൽ അത്യന്തം തൃപ്തരായി നിനക്ക് ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നൽകുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ വീരാ, യാഗങ്ങൾ തടഞ്ഞ് ദേവന്മാരെ അവമാനിക്കുന്നത് യോജിച്ചതല്ല।
Verse 23
वेन उवाच बालिशा बत यूयं वा अधर्मे धर्ममानिन: । ये वृत्तिदं पतिं हित्वा जारं पतिमुपासते ॥ २३ ॥
വേനൻ പറഞ്ഞു—അയ്യോ! നിങ്ങൾ അത്യന്തം ബാലിശരാണ്; അധർമ്മത്തെയും ധർമ്മമെന്നു കരുതുന്നു. ഉപജീവനം നൽകുന്ന യഥാർത്ഥ ഭർത്താവിനെ വിട്ട് പരപുരുഷനെ ഭർത്താവെന്നു കരുതി ആരാധിക്കുന്നവരെപ്പോലെ നിങ്ങൾ ആണ്।
Verse 24
अवजानन्त्यमी मूढा नृपरूपिणमीश्वरम् । नानुविन्दन्ति ते भद्रमिह लोके परत्र च ॥ २४ ॥
മൂഢന്മാർ രാജരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പരമേശ്വരനെ അവജ്ഞ ചെയ്ത് ആരാധിക്കാതിരുന്നാൽ, ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും മംഗളസുഖം ലഭിക്കുകയില്ല।
Verse 25
को यज्ञपुरुषो नाम यत्र वो भक्तिरीदृशी । भर्तृस्नेहविदूराणां यथा जारे कुयोषिताम् ॥ २५ ॥
നിങ്ങൾ ‘യജ്ഞപുരുഷൻ’ എന്നു വിളിക്കുന്നത് ആരാണ്? ദേവന്മാരോടുള്ള നിങ്ങളുടെ ഭക്തി, ഭർത്തൃസ്നേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് പരപുരുഷനോട് ആസക്തിയുള്ള ദുഷ്ടസ്ത്രീയുടെ പ്രേമംപോലെയാണ്।
Verse 26
विष्णुर्विरिञ्चो गिरिश इन्द्रो वायुर्यमो रवि: । पर्जन्यो धनद: सोम: क्षितिरग्निरपाम्पति: ॥ २६ ॥ एते चान्ये च विबुधा: प्रभवो वरशापयो: । देहे भवन्ति नृपते: सर्वदेवमयो नृप: ॥ २७ ॥
വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാവ്, ശിവൻ, ഇന്ദ്രൻ, വായു, യമൻ, സൂര്യൻ, പർജന്യൻ, കുബേരൻ, സോമൻ (ചന്ദ്രൻ), ഭൂമിയുടെ അധിഷ്ഠാത്രിദേവത, അഗ്നി, വരുണൻ എന്നിവരും വരം-ശാപം നൽകാൻ ശേഷിയുള്ള മറ്റു ദേവന്മാരും—എല്ലാവരും രാജാവിന്റെ ദേഹത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് രാജാവ് ‘സർവ്വദേവമയൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 27
विष्णुर्विरिञ्चो गिरिश इन्द्रो वायुर्यमो रवि: । पर्जन्यो धनद: सोम: क्षितिरग्निरपाम्पति: ॥ २६ ॥ एते चान्ये च विबुधा: प्रभवो वरशापयो: । देहे भवन्ति नृपते: सर्वदेवमयो नृप: ॥ २७ ॥
വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാവ്, ശിവൻ, ഇന്ദ്രൻ, വായു, യമൻ, സൂര്യൻ, പർജന്യൻ, കുബേരൻ, സോമൻ (ചന്ദ്രൻ), ഭൂമിയുടെ അധിഷ്ഠാത്രിദേവത, അഗ്നി, വരുണൻ എന്നിവരും വരം-ശാപം നൽകാൻ ശേഷിയുള്ള മറ്റു ദേവന്മാരും—എല്ലാവരും രാജാവിന്റെ ദേഹത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് രാജാവ് ‘സർവ്വദേവമയൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 28
तस्मान्मां कर्मभिर्विप्रा यजध्वं गतमत्सरा: । बलिं च मह्यं हरत मत्तोऽन्य: कोऽग्रभुक्पुमान् ॥ २८ ॥
അതുകൊണ്ട്, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, എന്നോടുള്ള അസൂയ വിട്ട് നിങ്ങളുടെ കര്മകാണ്ഡങ്ങളാൽ എന്നെയേ ആരാധിക്കുവിൻ; എനിക്കു ബലി-ഉപഹാരങ്ങൾ അർപ്പിക്കുവിൻ. എന്നേക്കാൾ മേലായി ആദ്യ ഹവിസ്സ് സ്വീകരിക്കുന്നവൻ മറ്റാരുണ്ട്?—എന്നു വേനരാജാവ് പറഞ്ഞു।
Verse 29
मैत्रेय उवाच इत्थं विपर्ययमति: पापीयानुत्पथं गत: । अनुनीयमानस्तद्याच्ञां न चक्रे भ्रष्टमङ्गल: ॥ २९ ॥
മൈത്രേയ മുനി തുടർന്നു: പാപകരമായ ജീവിതത്താലും തെറ്റായ പാതയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചതിനാലും ബുദ്ധിനശിച്ച രാജാവ് എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങളിൽ നിന്നും അകറ്റപ്പെട്ടു. മഹർഷിമാർ ആദരപൂർവ്വം നൽകിയ അപേക്ഷ അവൻ നിരസിച്ചു.
Verse 30
इति तेऽसत्कृतास्तेन द्विजा: पण्डितमानिना । भग्नायां भव्ययाच्ञायां तस्मै विदुर चुक्रुधु: ॥ ३० ॥
പ്രിയപ്പെട്ട വിദുരാ, സ്വയം വലിയ പണ്ഡിതനാണെന്ന് കരുതിയ ആ വിഡ്ഢിയായ രാജാവ് മഹർഷിമാരെ അപമാനിച്ചു. രാജാവിന്റെ വാക്കുകളിൽ മനംനൊന്ത ഋഷികൾ അവനോട് അത്യന്തം കോപിച്ചു.
Verse 31
हन्यतां हन्यतामेष पाप: प्रकृतिदारुण: । जीवञ्जगदसावाशु कुरुते भस्मसाद् ध्रुवम् ॥ ३१ ॥
എല്ലാ മഹർഷിമാരും വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: അവനെ കൊല്ലൂ! അവനെ കൊല്ലൂ! അവൻ പ്രകൃത്യാൽ തന്നെ ക്രൂരനും പാപിയുമാണ്. അവൻ ജീവിച്ചിരുന്നാൽ തീർച്ചയായും ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഭസ്മമാക്കും.
Verse 32
नायमर्हत्यसद्वृत्तो नरदेववरासनम् । योऽधियज्ञपतिं विष्णुं विनिन्दत्यनपत्रप: ॥ ३२ ॥
ഋഷികൾ തുടർന്നു: ഈ ദുഷ്ടനും അഹങ്കാരിയുമായ മനുഷ്യൻ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കാൻ ഒട്ടും യോഗ്യനല്ല. യജ്ഞപതിയായ സാക്ഷാൽ വിഷ്ണുവിനെപ്പോലും നിന്ദിക്കാൻ മടിക്കാത്തത്ര നാണംകെട്ടവനാണിവൻ.
Verse 33
को वैनं परिचक्षीत वेनमेकमृतेऽशुभम् । प्राप्त ईदृशमैश्वर्यं यदनुग्रहभाजन: ॥ ३३ ॥
അമംഗളകാരിയായ വേനനല്ലാതെ മറ്റാരാണ് ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ നിന്ദിക്കുക? അവിടുത്തെ കാരുണ്യം കൊണ്ടാണ് ഒരാൾക്ക് എല്ലാവിധ ഐശ്വര്യങ്ങളും സമ്പത്തും ലഭിക്കുന്നത്.
Verse 34
इत्थं व्यवसिता हन्तुमृषयो रूढमन्यव: । निजघ्नुर्हुङ्कृतैर्वेनं हतमच्युतनिन्दया ॥ ३४ ॥
ഇങ്ങനെ മറഞ്ഞിരുന്ന കോപം പ്രകടമാക്കി മഹർഷിമാർ ഉടൻ രാജാവിനെ വധിക്കാനായി തീരുമാനിച്ചു. അച്യുതനെ നിന്ദിച്ചതിനാൽ വേനൻ മുമ്പേ തന്നെ മരിച്ചവനുപോലെ ആയിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് ആയുധമില്ലാതെ, ഉച്ചത്തിലുള്ള ഹുങ്കാരവചനങ്ങളാൽ മാത്രം ഋഷികൾ അവനെ വധിച്ചു.
Verse 35
ऋषिभि: स्वाश्रमपदं गते पुत्रकलेवरम् । सुनीथा पालयामास विद्यायोगेन शोचती ॥ ३५ ॥
ഋഷികൾ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങിയ ശേഷം, വേനന്റെ മാതാവ് സുനീഥാ പുത്രന്റെ മരണത്തിൽ അത്യന്തം ദുഃഖിതയായി. മന്ത്രയോഗവും ചില ദ്രവ്യങ്ങളുടെ പ്രയോഗവും കൊണ്ട് പുത്രന്റെ മൃതദേഹം സംരക്ഷിക്കുവാൻ അവൾ തീരുമാനിച്ചു.
Verse 36
एकदा मुनयस्ते तु सरस्वत्सलिलाप्लुता: । हुत्वाग्नीन् सत्कथाश्चक्रुरुपविष्टा: सरित्तटे ॥ ३६ ॥
ഒരു ദിവസം ആ മുനിമാർ സരസ്വതി നദിജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് യജ്ഞാഗ്നികളിൽ ഹവിർ അർപ്പിച്ച് നിത്യകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. തുടർന്ന് നദീതീരത്ത് ഇരുന്ന് പരമപുരുഷനെയും അവന്റെ ലീലകളെയും കുറിച്ചുള്ള പുണ്യകഥകൾ സംസാരിച്ചു.
Verse 37
वीक्ष्योत्थितांस्तदोत्पातानाहुर्लोकभयङ्करान् । अप्यभद्रमनाथाया दस्युभ्यो न भवेद्भुव: ॥ ३७ ॥
ആ ദിവസങ്ങളിൽ രാജ്യത്ത് സമൂഹത്തെ ഭീതിയിലാഴ്ത്തുന്ന പല കലാപങ്ങളും ഉണ്ടായി. അവ കണ്ട ഋഷികൾ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: രാജാവ് മരിച്ചതിനാൽ ലോകം രക്ഷകനില്ലാത്തതായി; കള്ളന്മാരും ദസ്യൂകളും കാരണം ജനങ്ങൾക്ക് ദുരിതം സംഭവിക്കാതിരിക്കട്ടെ.
Verse 38
एवं मृशन्त ऋषयो धावतां सर्वतोदिशम् । पांसु: समुत्थितो भूरिश्चोराणामभिलुम्पताम् ॥ ३८ ॥
ഋഷികൾ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്ന് വലിയൊരു പൊടിക്കാറ്റ് ഉയരുന്നതു കണ്ടു. പൗരന്മാരെ കൊള്ളയടിക്കാൻ ഓടിച്ചിരുന്ന കള്ളന്മാരുടെയും ദസ്യൂകളുടെയും ഓട്ടമാണ് ആ പൊടി ഉയർത്തിയത്.
Verse 39
तदुपद्रवमाज्ञाय लोकस्य वसु लुम्पताम् । भर्तर्युपरते तस्मिन्नन्योन्यं च जिघांसताम् ॥ ३९ ॥ चोरप्रायं जनपदं हीनसत्त्वमराजकम् । लोकान्नावारयञ्छक्ता अपि तद्दोषदर्शिन: ॥ ४० ॥
വേണരാജന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ജനങ്ങളിൽ മഹാ ഉപദ്രവം പടർന്നതായി മുനിമാർ അറിഞ്ഞു. ഭരണകൂടമില്ലാതെ ദേശം അരാജകമായി; കള്ളരും ദുഷ്ടരും പരസ്പരം കൊല്ലാൻ തുനിഞ്ഞ് പൊതുജനങ്ങളുടെ ധനം കൊള്ളയടിച്ചു; ശക്തിയുണ്ടായിട്ടും മുനിമാർ അത് തങ്ങൾക്ക് അനുചിതമെന്നു കരുതി തടയാൻ ശ്രമിച്ചില്ല.
Verse 40
तदुपद्रवमाज्ञाय लोकस्य वसु लुम्पताम् । भर्तर्युपरते तस्मिन्नन्योन्यं च जिघांसताम् ॥ ३९ ॥ चोरप्रायं जनपदं हीनसत्त्वमराजकम् । लोकान्नावारयञ्छक्ता अपि तद्दोषदर्शिन: ॥ ४० ॥
അരാജകമായ ജനപദത്തിൽ ജനങ്ങൾ ധൈര്യഹീനരായി, ദേശം മുഴുവൻ കള്ളന്മാരാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെ ആയി. മുനിമാർക്ക് തങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ ജനങ്ങളെ തടയാൻ കഴിയുമായിരുന്നെങ്കിലും, ദോഷം കണ്ടും സ്വധർമ്മം ഓർത്തും അത് അനുചിതമെന്നു കരുതി.
Verse 41
ब्राह्मण: समदृक् शान्तो दीनानां समुपेक्षक: । स्रवते ब्रह्म तस्यापि भिन्नभाण्डात्पयो यथा ॥ ४१ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ സമദർശിയും ശാന്തനും ആയാലും ദീനജനങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നത് അവന്റെ ധർമ്മമല്ല. അവഗണന മൂലം അവന്റെ ബ്രഹ്മതേജസ് ക്ഷയിക്കുന്നു; പൊട്ടിയ പാത്രത്തിൽ നിന്ന് പാൽ ചോരുന്നതുപോലെ.
Verse 42
नाङ्गस्य वंशो राजर्षेरेष संस्थातुमर्हति । अमोघवीर्या हि नृपा वंशेऽस्मिन् केशवाश्रया: ॥ ४२ ॥
മുനിമാർ തീരുമാനിച്ചു: രാജർഷി അങ്ങയുടെ വംശം നിലയ്ക്കരുത്. കാരണം ഈ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ അമോഘവീര്യരായും കേശവാശ്രിതരായും—അഥവാ ഭഗവദ്ഭക്തിയിലേക്കു സ്വാഭാവികമായി പ്രവണരായും—ഇരിക്കുന്നു.
Verse 43
विनिश्चित्यैवमृषयो विपन्नस्य महीपते: । ममन्थुरूरुं तरसा तत्रासीद्बाहुको नर: ॥ ४३ ॥
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം ഋഷിമാർ മരിച്ച വേണരാജന്റെ ശരീരത്തിലെ തുടകളെ വിധിപൂർവം ശക്തിയായി മഥിച്ചു. ആ മഥനഫലമായി അവിടെ ‘ബാഹുക’ എന്ന പേരുള്ള വാമനാകൃതിയിലുള്ള ഒരാൾ ജനിച്ചു.
Verse 44
काककृष्णोऽतिह्रस्वाङ्गो ह्रस्वबाहुर्महाहनु: । ह्रस्वपान्निम्ननासाग्रो रक्ताक्षस्ताम्रमूर्धज: ॥ ४४ ॥
വേനരാജാവിന്റെ തുടകളിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ആ പുരുഷൻ ‘ബാഹുക’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു. അവന്റെ വർണം കാക്കപോലെ കറുപ്പ്; അവയവങ്ങൾ അത്യന്തം ചെറുത്, കൈകാലുകൾ ചെറുത്, താടി വലിയത്, മൂക്ക് ചപ്പ, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പുകലർന്നതും മുടി താമ്രവർണ്ണവുമായിരുന്നു।
Verse 45
तं तु तेऽवनतं दीनं किं करोमीति वादिनम् । निषीदेत्यब्रुवंस्तात स निषादस्ततोऽभवत् ॥ ४५ ॥
അവൻ ദീനനായി വിനയത്തോടെ നമിഞ്ഞ്, “ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?” എന്നു ചോദിച്ചു. ഋഷിമാർ, “ഇരിക്കൂ (നിഷീദ)” എന്നു പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ അവൻ ‘നിഷാദ’നായി അറിയപ്പെട്ടു; നൈഷാദ വംശത്തിന്റെ പിതാവായി.
Verse 46
तस्य वंश्यास्तु नैषादा गिरिकाननगोचरा: । येनाहरज्जायमानो वेनकल्मषमुल्बणम् ॥ ४६ ॥
നിഷാദൻ ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ വേനന്റെ ഭീകര പാപകർമ്മങ്ങളുടെ ഫലഭാരം അവൻ ഏറ്റെടുത്തു. അതുകൊണ്ട് നൈഷാദവർഗം മോഷണം, കൊള്ള, വേട്ട തുടങ്ങിയ പാപപ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുകയും, മലകളും കാടുകളും മാത്രമേ അവരുടെ വാസസ്ഥലമാകുവാൻ അനുവദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു।
Frequently Asked Questions
The sages perceived that without a ruler, society would become unregulated and vulnerable to thieves and rogue elements—an anarchy that would rapidly destroy dharma. In rāja-dharma terms, imperfect kingship can seem preferable to no kingship. Their later regret underscores a Bhāgavatam principle: political necessity cannot override moral qualification for leadership, because an adharmic ruler can become a greater calamity than external criminals.
In the Bhāgavatam’s framework, yajña is not mere ritualism; it sustains reciprocal harmony between humans, devas (as administrative powers), and the Supreme Lord as the ultimate enjoyer of sacrifice. By stopping sacrifice, charity, and offerings, Vena severed the religious economy that stabilizes varṇāśrama duties and divine satisfaction. The result is both inner decline (loss of spiritual culture) and outer breakdown (law-and-order deterioration and fear-driven social unrest).
Vena’s claim is the theological error of conflating delegated authority with the Absolute. While śāstra describes the king as embodying administrative aspects of various devas (a functional representation of cosmic governance), this does not make him Bhagavān. Vena turns a symbolic principle into self-worship, rejects Viṣṇu-yajña, and commits blasphemy—thereby violating the Bhāgavatam’s central axiom that all power is subordinate to the Supreme Lord.
The text presents brāhmaṇa-śakti: the potency of truth-aligned speech and mantra, rooted in tapas (austerity), purity, and realization. Their “high-sounding words” function as a sanctioned spiritual force, not personal vengeance. The narrative also implies a moral jurisprudence: when a ruler becomes a systemic threat to dharma and blasphemes the Lord, saintly authority may enact extraordinary correction to prevent wider catastrophe.
Niṣāda (first named Bāhuka) emerges when the sages churn Vena’s thigh, producing a being who immediately takes on the karmic residue of Vena’s sins. Symbolically, the “thigh” indicates a lower, supporting stratum of the social body, and the resulting Naiṣāda lineage is described as inclined toward activities like hunting and plundering. The episode frames a purification mechanism: extracting sin before generating a righteous successor, thereby preparing the state for restoration of dharma.