Shloka 23
Trikūṭa Mountain, Ṛtumat Garden, and the Beginning of Gajendra’s Crisis
स घर्मतप्त: करिभि: करेणुभि- र्वृतो मदच्युत्करभैरनुद्रुत: । गिरिं गरिम्णा परित: प्रकम्पयन् निषेव्यमाणोऽलिकुलैर्मदाशनै: ॥ २३ ॥ सरोऽनिलं पङ्कजरेणुरूषितं जिघ्रन्विदूरान्मदविह्वलेक्षण: । वृत: स्वयूथेन तृषार्दितेन तत् सरोवराभ्यासमथागमद्द्रुतम् ॥ २४ ॥
sa gharma-taptaḥ karibhiḥ kareṇubhir vṛto madacyut-karabhair anudrutaḥ giriṁ garimṇā paritaḥ prakampayan niṣevyamāṇo ’likulair madāśanaiḥ
ചൂടിൽ തപിച്ച ഗജപതി ആൺ‑പെൺ ആനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; മദം ചോരുന്ന കുഞ്ഞാനകൾ അവനെ പിന്തുടർന്നു. തന്റെ ഭാരത്താൽ ത്രികൂടപർവ്വതം ചുറ്റും കുലുങ്ങുമാറാക്കി അവൻ നടന്നു; തേൻ കുടിക്കുന്ന ഭ്രമരങ്ങൾ അവന്റെ മദം ആസ്വദിച്ച് സേവിച്ചു. ദൂരത്തുനിന്നേ കാറ്റിൽ തടാകത്തിൽ നിന്നെത്തിയ താമരപ്പൊടിയുടെ സുഗന്ധം മണത്തുകൊണ്ട്, മദത്തിൽ മയങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെ, ദാഹാർത്തമായ തന്റെ കൂട്ടത്തോടൊപ്പം അവൻ വേഗത്തിൽ തടാകത്തീരത്തെത്തി.
FAQs
It portrays Gajendra as a powerful leader among elephants, moving with a retinue, yet still subject to material conditions like heat and fatigue—setting the stage for his later surrender to the Lord.
Śukadeva Gosvāmī narrates these details to Mahārāja Parīkṣit as part of the Gajendra-mokṣa episode.
Even strength, status, and followers cannot remove life’s discomforts; recognizing material limitation prepares the heart to seek shelter in Bhagavān.