Sukta 84
Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the provided excerpt)
Devata: Nirṛti (and implicitly Bhūmi as the receiving/covering power)
Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic anuṣṭubh tendency (long pādas; AV style)
ഈ ചുരുക്കമായ ആഥർവണ മന്ത്രം “നിരൃതിയിൽ നിന്നുള്ള ബന്ധവിമോചനം” ലക്ഷ്യമാക്കിയതാണ്. ദുരഭാഗ്യം, രോഗം, അല്ലെങ്കിൽ മരണസൂചനകളായ ശകുനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ പീഡിതനെ ദുർഗതിയിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വിപത്തിന്റെ ശക്തിയെ പുറത്താക്കുകയും, അവനെ കെട്ടിയിടുന്ന ബന്ധനങ്ങൾ അഴിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. നിരൃതിയുടെ ഭീതിജനകമായ ആസനത്തിൽ ഹവി അർപ്പിച്ച്, അവളുടെ ഇരട്ടസ്വഭാവത്തെ—ആഗിരണം ചെയ്ത് മൂടുന്ന ഭൂമി, ലയിപ്പിക്കുന്ന നിരൃതി—എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, ഇരുമ്പുപാശങ്ങൾ മുറിഞ്ഞു പോകാൻ മന്ത്രം നിർബന്ധിക്കുന്നു. അതുവഴി രോഗിയെ ജീവത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ മരണം തിരുത്താനാവാത്തതാണെങ്കിൽ, അവനെ യമനും പിതൃക്കളും ഏൽപ്പിച്ച് സുരക്ഷിതമായ ഉയർച്ചയ്ക്കായി വിടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
निर्ऋतिमोचनम्। यस्या॑स्त आ॒सनि॑ घो॒रे जु॒होम्ये॒षां ब॒द्धाना॑मव॒सर्ज॑नाय॒ कम्। भूमि॒रिति॑ त्वाभि॒प्रम॑न्वते॒ जना॒ निरृ॑ति॒रिति॑ त्वा॒हं परि॑ वेद स॒र्वतः॑
നിരൃതിയിൽ നിന്നുള്ള വിമോചനം. നിന്റെ ഭയങ്കരമായ ആസനത്തിൽ ഞാൻ ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നു—ബന്ധിതരായ ഇവരെ വിടുവിക്കാനായി. ‘ഭൂമി’ എന്നു ജനങ്ങൾ നിന്നെ ധരിച്ച് നാമകരണം ചെയ്യുന്നു; ‘നിരൃതി’ എന്നു ഞാൻ നിന്നെ സർവ്വദിക്കുകളിലും അറിയുന്നു.
Mantra 2
भूते॑ ह॒विष्म॑ती भवै॒ष ते॑ भा॒गो यो अ॒स्मासु॑ । मु॒ञ्चेमान॒मूनेन॑सः॒ स्वाहा॑
ഹേ ശക്തേ (ഭൂതേ), ഹവിഷ് (ഹവിസ്) കൊണ്ടു സമൃദ്ധയാകുക; ഇതാ നിന്റെ ഭാഗം—ഞങ്ങളിലിരിക്കുന്നതു. അപ്പുറത്തുള്ള കുറ്റം/പാപം (ഏനസ്) നിന്നു ഇവരെ മോചിപ്പിക്ക—സ്വാഹാ!
Mantra 3
ए॒वो ष्व॑१स्मन्नि॑रृतेऽने॒हा त्वम॑य॒स्मया॒न् वि चृ॑ता बन्धपा॒शान्। य॒मो मह्यं॒ पुन॒रित् त्वां द॑दाति॒ तस्मै॑ य॒माय॒ नमो॑ अस्तु मृ॒त्यवे॑
അങ്ങനെ, ഹേ നിരൃതി, ഞങ്ങളിൽ നിന്നു അകന്നു പോകുക; ഇരുമ്പിന്റെ ബന്ധന-പാശങ്ങൾ, ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കുരുക്കുകൾ, മുറിച്ചു വേർപെടുത്തുക. യമൻ നിന്നെ സത്യമായും വീണ്ടും എനിക്ക് ഏല്പിക്കുന്നു; ആ യമനു നമസ്കാരം—മൃത്യുവിനു നമസ്കാരം.
Mantra 4
अ॒य॒स्मये॑ द्रुप॒दे बे॑धिष इ॒हाभिहि॑तो मृ॒त्युभि॒र्ये स॒हस्र॑म्। य॒मेन॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒न उ॑त्त॒मं नाक॒मधि॑ रोहये॒मम्
ഇരുമ്പിൽ, മരക്കട്ടിലിൽ, നീ കുത്തേറ്റ് കിടക്കുന്നു; ഇവിടെ ആയിരമടങ്ങ് മരണശക്തികളാൽ അമർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. യമനോടും പിതൃകളോടും സംവിദാനനായി, ഈ പുരുഷനെ ഏറ്റവും ഉന്നത സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് മേലോട്ട് ഉയർത്തുക.
Frequently Asked Questions
Nirṛti is the Atharvavedic power of misfortune and dissolution—what ‘binds’ a person into bad fate, illness, or death-pressure. The hymn compels her to depart and be absorbed/contained by Earth (Bhūmi).
Because the affliction is treated as a death-bond. The hymn both commands release and respectfully addresses Death’s jurisdiction so the patient can be ‘given back’—or, if not, be guided safely with Yama and the ancestors.
They are the strongest imagined fetters of calamity—deathlike constraints that feel unbreakable. Ritually they can be represented by a cord (and optionally an iron token) that is loosened or symbolically cut during recitation.
Ask anything about Sukta 84 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.