Mantra 10
Sukta 107
स्तुष्व वर्ष्मन् पुरुवर्त्मानं समृभ्वाणमिनतममाप्तमाप्त्यानाम्। आ दर्शति शवसा भूर्योजाः प्र सक्षति प्रतिमानं पृथिव्याः
stúṣva várṣman puru-vártmānaṃ samṛbhvā́ṇam inátamam ā́ptatamam ā́ptyānām | ā́ darśati śávasā bhū́ry-ojāḥ prá sáxati pratímānaṃ pṛthivyā́ḥ ||
Praise thou, O Lofty One, him of many pathways, the well-wrought, the most impelling, the most surely won among all attainments. With might he showeth him, of abundant strength; he presseth forth and overcometh the earth’s opposing measure.
ഹേ ഉന്നതനേ (വർഷ്മൻ)! അനേകം പഥങ്ങളുള്ള പുരുവര്ത്മാനനെ—സുശില്പമായി നിർമ്മിതനായ, ഏറ്റവും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനായ, എല്ലാ പ്രാപ്തികളിലും ഏറ്റവും ഉറപ്പായി ലഭ്യമാകുന്ന പ്രാപ്തിയായവനെ—സ്തുതിക്ക. അവൻ ശക്തിയാൽ അവനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, ധാരാളം ബലമുള്ളവൻ; അവൻ മുന്നോട്ട് തള്ളിപ്പുറപ്പെട്ടു ഭൂമിയുടെ എതിര് അളവിനെയും ജയിക്കുന്നു.
Rishi: RV-derived; not determinable from excerpt alone
Devata: Indra (implied by the hymn’s Indraic epithets and surrounding verses)
Chandas: RV-style (likely Triṣṭubh); requires metrical scan
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From reverent praise to awe at manifest power, culminating in confident overcoming.","listener_experience":"Uplift, courage, and a sense of expanded capacity.","intensity":6}