प्रकृतिराजविवादयोः प्रकृइतिविवादः प्रकृतीनां भेदकः पराभियोगानावहति राजविवादस्तु प्रकृतीनां द्विगुणभक्तवेतनपरिहारकरो भवति इत्याचार्याः ॥ कZ_०८.४.१६ ॥
prakṛtirājavivādayoḥ prakṛitivivādaḥ prakṛtīnāṃ bhedakaḥ parābhiyogān āvahati; rājavivādas tu prakṛtīnāṃ dviguṇabhaktavetanaparihārakaro bhavati iti ācāryāḥ
പ്രകൃതികളിലുളള തർക്കവും രാജാവുമായുള്ള തർക്കവും തമ്മിൽ—പ്രകൃതിതർക്കം പ്രകൃതികളെ പിളർത്തുകയും മറ്റുള്ളവരുടെ ഇടപെടൽ/അവകാശവാദങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; എന്നാൽ രാജാവുമായുള്ള തർക്കം പ്രകൃതികൾക്ക് ഇരട്ട ചെലവ് വരുത്തുന്നു—കൂടുതൽ ഭക്തം/ഭത്ത്യം, വേതനം, പരിഹാരം (നഷ്ടപരിഹാരം)—എന്ന് ആചാര്യർ പറയുന്നു।
They fracture the state’s internal cohesion and create openings for outsiders to press claims or intervene.
Because the state must pay more to secure compliance—through increased maintenance, wages, and compensatory settlements.