Sutra 53
Devanagari script
सप्रत्यादेयं द्यूतं निष्प्रत्यादेयं स्त्रीव्यसनम् ॥ कZ_०८.३.५३ ॥
Transliteration
sa-pratyādeyaṃ dyūtaṃ niṣ-pratyādeyaṃ strī-vyasanam
Translation
ചൂതാട്ടം (തത്വത്തിൽ) തിരിച്ചുപിടിക്കാവുന്നതാണ്; എന്നാൽ സ്ത്രീ-വ്യസനം (സ്ത്രീകളോടുള്ള അടിമത്തം) തിരിച്ചുപിടിക്കാനാവാത്തതാണ്.
Word by Word
सप्रत्यादेयम्redeemable; to be returned/repayable
सप्रत्यादेयम्:
TypeAdjective
Rootप्रत्यादेय (प्रति+आ+√दा + यत्/अनीय-भाव; विशेषण-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम् (द्यूतम् इति पदस्य)
द्यूतम्gambling; dice-play
द्यूतम्:
TypeNoun
Rootद्यूत (√द्यु/दिव् ‘क्रीडायाम्’ इत्यर्थे; द्यूत-शब्दः)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
निष्प्रत्यादेयम्irredeemable; not recoverable
निष्प्रत्यादेयम्:
TypeAdjective
Rootप्रत्यादेय (निस्/निः + प्रत्यादेय)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम् (स्त्रीव्यसनम् इति पदस्य)
स्त्रीव्यसनम्addiction to women; womanizing (sexual vice)
स्त्रीव्यसनम्:
TypeNoun
Rootव्यसन (√अस्/√सन्?; व्यसन-शब्दः ‘दोष/आसक्ति/आपद्’), स्त्री (स्त्री-शब्दः)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रियाः व्यसनम् / स्त्री-विषयकं व्यसनम्)
Entities Mentioned
K
king (implied)FAQs
Financial losses from gambling may be clawed back (through regulation, restitution, or cessation), whereas relational/sexual entanglements can create lasting leverage, succession risks, and irreversible reputational damage.