अन्धश्चलितशास्त्रो वा राजेति अशास्त्रचक्षुरन्धो यत्किंचनकारी दृढाभिनिवेशी परप्रणेयो वा राज्यमन्यायेनोपहन्ति चलितशास्त्रस्तु यत्र शास्त्राच्चलितमतिर्भवति शक्यानुनयो भवति इत्याचार्याः ॥ कZ_०८.२.०९ ॥
andhaś calitaśāstro vā rājeti aśāstracakṣur andho yatkiṃcanakārī dṛḍhābhiniveśī parapraṇeyo vā rājyam anyāyenopahanti calitaśāstras tu yatra śāstrāc calitamatiḥ bhavati śakyānunayo bhavati ity ācāryāḥ
ആചാര്യന്മാർ പറയുന്നു—‘അന്ധരാജാവോ ശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് വഴുതിയ രാജാവോ’. ശാസ്ത്രദൃഷ്ടിയില്ലാത്ത രാജാവ്—ഇഷ്ടംപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, പിടിവാശിയുള്ളവൻ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർ നയിക്കുന്നവൻ—അന്യായംകൊണ്ട് രാജ്യത്തെ ദോഷപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ ശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് വെറും വഴുതിയവൻ, ശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് അവന്റെ വിവേചനം തെറ്റിയിടത്ത്, സമ്മതിപ്പിച്ച് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും.
The ‘blind to śāstra’ ruler is structurally dangerous—arbitrary, stubborn, or puppet-like—while the ‘waverer’ can still be corrected through counsel and persuasion.
Without institutional/legal norms as ‘eyes,’ executive decisions become unpredictable and unjust, inviting state harm.