Sangrama Adhyaya 3 Sutra 50 - Arthashastra | Malayalam | Vedapath

Kautilya

Sutra 50

Devanagari script

यत्र स्थानं प्रजवश्चाभूमिर्व्यूहस्य तत्र स्थितः प्रजवितश्चोभयथा जीयेत । विपर्यये जयति उभयथा स्थाने प्रजवे च ॥ कZ_१०.३.५० ॥

Transliteration

yatra sthānaṃ prajavaś cābhūmir vyūhasya tatra sthitaḥ prajavitaś cobhayathā jīyeta | viparyaye jayati ubhayathā sthāne prajave ca

Translation

വ്യൂഹത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഭൂമി എവിടെ ‘സ്ഥാനം’ (സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളൽ)യും ‘പ്രജവ’ (വേഗത്തിലുള്ള മുന്നേറ്റം/ചാർജ്)യും രണ്ടിനും അനുകൂലമാണോ, അവിടെ നിൽക്കിയും മുന്നേറിയും—ഇരുവിധത്തിലും വിജയം ലഭിക്കും. ഇതിന് വിപരീതമായാൽ പരാജയം; ഇരുപക്ഷത്തിനും സ്ഥാനംയും ചലനവും സമമാണെങ്കിൽ, വിജയം സ്ഥാനം-പ്രജവ—ഇരണ്ടും എങ്ങനെ നടപ്പാക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിക്കും.

Word by Word

यत्रwhere

स्थानम्a position; a place (to stand)

प्रजवःa rush/charge; rapid advance

चand

अभूमिःnot-ground; unsuitable terrain

व्यूहस्यof the battle-formation

तत्रthere

स्थितःhaving stood/being stationed

प्रजवितःhaving rushed/charged

चand

उभयथाin both ways; on both counts

जीयेतwould win / should win

विपर्ययेin the opposite case

जयतिwins

उभयथाin both ways; on both counts

स्थानेin the position (matter)

प्रजवेin the charge/rapid advance (matter)

चand

Entities Mentioned

vyūha

FAQs

What do sthāna and prajāva represent in modern terms?

Sthāna is positional advantage (defensibility, stability, fields of control); prajāva is mobility/impulse advantage (ability to surge, flank, or exploit).