Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 17

सर्वेषां वा स्त्रीदायाद्यदोषः कर्मस्पर्धा प्रतिपक्षद्वेषः पण्यसंस्थासमवायो वा विवादपदानामन्यतमद्वा रोषस्थानम् ॥ कZ_०४.७.१७ ॥

sarveṣāṃ vā strīdāyādyadoṣaḥ karmaspardhā pratipakṣadveṣaḥ paṇyasaṃsthāsamavāyo vā vivādapadānām anyatamad vā roṣasthānam

ഏതു വ്യക്തിക്കും വൈരാഗ്യം/കോപം ഉണ്ടാകാനുള്ള അടിസ്ഥാനങ്ങൾ ഇവയായേക്കാം: സ്ത്രീ, ദായ/വാരസ്യം മുതലായവയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങൾ; ജോലിയിൽ മത്സരമ്; എതിര്‍പക്ഷത്തോടുള്ള ദ്വേഷം; വ്യാപാരസംഘങ്ങൾ/ഗിൽഡുകളിൽ കൂട്ടുകെട്ട്/ബന്ധം; അല്ലെങ്കിൽ തർക്കത്തിനുള്ള മറ്റേതെങ്കിലും അംഗീകൃത കാരണം।

सर्वेषाम्of all (persons)
सर्वेषाम्:
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
Formषष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.), पुं/नपुं (contextual)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive ‘or’)
स्त्रीदायादि(matters of) women, heirs, and the like
स्त्रीदायादि:
TypeNoun (compound)
Rootस्त्री + दायाद + आदि
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (as qualifier of दोषः); ‘-आदि’ = ‘and the like’
दोषःfault; ground (for dispute)
दोषः:
TypeNoun
Rootदोष
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
कर्मस्पर्धाcompetition/rivalry in work
कर्मस्पर्धा:
TypeNoun (compound)
Rootकर्म + स्पर्धा
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
प्रतिपक्षद्वेषःhatred toward the opponent
प्रतिपक्षद्वेषः:
TypeNoun (compound)
Rootप्रतिपक्ष + द्वेष
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
पण्यसंस्थाcommercial arrangement/establishment (of goods)
पण्यसंस्था:
TypeNoun (compound)
Rootपण्य + संस्था
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
समवायःassociation; joint undertaking
समवायः:
TypeNoun
Rootसमवाय
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
विवादपदानाम्of the grounds/heads of dispute
विवादपदानाम्:
TypeNoun (compound)
Rootविवाद + पद
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.)
अन्यतमद्any one (of them)
अन्यतमद्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘one of (them)’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
रोषस्थानम्a locus/cause of anger
रोषस्थानम्:
TypeNoun (compound)
Rootरोष + स्थान
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
F
families/heirs
W
women (as a dispute locus)
O
occupational rivals
P
political factions/opposition
M
merchants/guilds (paṇyasaṃsthā)

FAQs

He operationalizes motive: investigators should map deaths to known dispute-types (family, work, faction, commerce) to generate suspect sets and lines of questioning.