Adhyakshaprachara Adhyaya 24 Sutra 22 - Arthashastra | Malayalam | Vedapath

Kautilya

Sutra 22

Devanagari script

फेनाघातो वल्लीफलानाम् परीवाहान्ताः पिप्पलीमृद्वीकेक्षूणां कूपपर्यन्ताः शाकमूलानाम् हरणीपर्यन्ता हरितकानाम् पाल्यो लवानां गन्धभैषज्योशीरह्रीबेरपिण्डालुकादीनाम् ॥ कZ_०२.२४.२२ ॥

Transliteration

phenāghāto vallīphalānām parīvāhāntāḥ pippalīmṛdvīkekṣūṇāṃ kūpaparyantāḥ śākamūlānām haraṇīparyantā haritakānām pālyo lavānāṃ gandhabhaiṣajyośīrahrīberapiṇḍālukādīnām

Translation

വള്ളി-ഫലങ്ങളുടെ അതിർത്തി നുര-അടയാളം (ജലനിരപ്പിന്റെ രേഖ) വരെ; പിപ്പലി, മുന്തിരി, കരിമ്പ് എന്നിവയുടെ അതിർത്തി ജലസേചന ചാലിന്റെ അറ്റം വരെ; ഇലക്കറികളും വേറുകളും ജലം ഉയർത്തുന്ന ഉപകരണത്തിന്റെ അറ്റം വരെ; ഹരീതകിയുടെ അതിർത്തി പരിപാലിക്കുന്ന കര/മേട് (പാല്യ) വരെ; അതുപോലെ ഉപ്പുനിലങ്ങളും ഉശീര, ഹ്രീബേര, പിണ്ഡാലുക മുതലായ സുഗന്ധ/ഔഷധ സസ്യങ്ങളും—ഓരോന്നിനും നിശ്ചിത കൃഷി-അതിർത്തി/പരിധി ഉണ്ട്.

Word by Word

फेनाघातःthe measure/limit called ‘foam-stroke’ (a standard for allowable taking)

वल्लीफलानाम्of creeper-fruits

परीवाह-अन्ताःhaving the limit up to the ‘parīvāha’ boundary

पिप्पली-मृद्वीका-इक्षूणाम्of long pepper, grapes/raisins, and sugarcane

कूप-पर्यन्ताःhaving the limit up to the well (kūpa) boundary

शाक-मूलानाम्of vegetable-roots

हरणी-पर्यन्ताःhaving the limit up to the ‘haraṇī’ boundary

हरितकानाम्of harītaka (chebulic myrobalan)

पाल्यःto be maintained/observed (as the prescribed limit)

लवानाम्of ‘lavas’ (a unit/portion measure)

गन्ध-भैषज्य-उशीर-ह्रीबेर-पिण्डालुक-आदीनाम्of perfumes, medicines, vetiver (uśīra), hṛībera, pīṇḍāluka, and similar items

Entities Mentioned

pippalī

mṛdvīkā

ikṣu

śāka

harītakī

lava (salt)

uśīra

hrībera

piṇḍāluka

FAQs

What is the administrative purpose of listing different boundary markers for different crops?

To standardize enforceable cultivation limits tied to water infrastructure (channels, wells, lifting devices, embankments), reducing disputes and enabling planned allocation of irrigated land.

How does this verse reflect Kautilya’s approach to agricultural governance?

It treats farming as an administrable system: crop choice and placement are linked to measurable infrastructure-based boundaries, enabling supervision and accountability.