Sutra 2

Devanagari script

ऊर्णावल्ककार्पासतूलशणक्षौमाणि च विधवान्यङ्गाकन्याप्रव्रजितादण्डप्रतिकारिणीभी रूपाजीवामातृकाभिर्वृद्धराजदासीभिर्व्युपरतोपस्थानदेवदासीभिश्च कर्तयेत् ॥ कZ_०२.२३.०२ ॥

Transliteration

ūrṇāvalkakārpāsatūlaśaṇakṣaumāṇi ca vidhavānyaṅgākanyāpravrajitādaṇḍapratikāriṇībhī rūpājīvāmātṛkābhir vṛddharājadāsībhir vyuparatopasthānadevadāsībhiś ca kartayet

Translation

അവൻ ഉണ്ണ്, തൊലി-നാർ, പരുത്തി, പരുത്തി-ഫ്ലഫ്/റൂയി, ശണം/ഹെംപ്, കൂടാതെ ക്ഷൗമം (ലിനൻ) എന്നിവയുടെ പണി വിധവകൾ, അവിവാഹിത സ്ത്രീകൾ, സ്ത്രീ-സന്ന്യാസിനികൾ, ശിക്ഷ/പിഴ അടച്ച് തീർക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ, രൂപജീവികൾ (വേശ്യകൾ), മാതൃകകൾ (ആശ്രിത മാതാക്കൾ), വയോധിക രാജദാസിമാർ, കൂടാതെ സജീവ സേവനം അവസാനിപ്പിച്ച ദേവദാസിമാർ എന്നിവരാൽ ചെയ്യിക്കണം.

Word by Word

• ऊर्णा: wool
• Type: Noun
• Root: ऊर्णा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (सूची-समासार्थे द्रव्यनाम)

• वल्क: bark-fibre (cloth made of bark)
• Type: Noun
• Root: वल्क
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन

• कार्पास: cotton
• Type: Noun
• Root: कार्पास
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन

• तूल: cotton-fluff / lint
• Type: Noun
• Root: तूल
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन

• शण: hemp / flax (fibres)
• Type: Noun
• Root: शण
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन

• क्षौमाणि: linen cloth (made of flax)
• Type: Noun
• Root: क्षौम
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चय-अव्यय

• विधवानि: widows
• Type: Noun
• Root: विधवा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• अङ्गाकन्या: aṅgā-kanyā women (a designated class of women)
• Type: Noun
• Root: अङ्गाकन्या
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समूह-निर्देश)

• प्रव्रजिता: female renunciants / nuns
• Type: Noun/Adjective
• Root: प्रव्रजित
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• अदण्डप्रतिकारिणीभिः: by women who are ‘not subject to punishment’ / who do not incur corporal punishment
• Type: Noun (agent)
• Root: प्रति√कृ (प्रतिकार) / दण्ड
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन

• रूपाजीवा: women who live by (selling) beauty; prostitutes/courtesans
• Type: Noun
• Root: रूपाजीव
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• मातृकाभिः: by matrons / motherly attendants
• Type: Noun
• Root: मातृका
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन

• वृद्धराजदासीभिः: by aged royal maidservants/slaves
• Type: Noun
• Root: राजदासी
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन

• व्युपरतोपस्थानदेवदासीभिः: by devadāsīs who have ceased (regular) attendance/service
• Type: Noun
• Root: देवदासी / उपस्थान / व्युपरत
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चय-अव्यय

• कर्तयेत्: he should have (them) prepared/processed; should cause (it) to be made
• Type: Verb
• Root: √कृत् (कर्तयति)
• Form: लोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ), परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; causative/denominative sense ‘to have (it) done / to cause to be made’

Entities Mentioned

• Superintendent of Threads
• widows
• unmarried women
• female renunciants
• penal laborers
• courtesans
• mothers/dependents
• aged royal servants
• retired temple women

More Details

FAQs

What political-administrative objective is served by assigning textile work to socially vulnerable groups?

It simultaneously supplies strategic goods (textiles/cordage), reduces vagrancy and dependence, and converts welfare/penal obligations into supervised, productive labor.