Sutra 2
Devanagari script
शुल्कादायिनश्चत्वारः पञ्च वा सार्थोपयातान्वणिजो लिखेयुः के कुतस्त्याः कियत्पण्याः क्व चाभिज्ञानं मुद्रा वा कृता इति ॥ कZ_०२.२१.०२ ॥
Transliteration
śulkādāyinaś catvāraḥ pañca vā sārthopayātān vaṇijo likheyuḥ ke kutas tyāḥ kiyatpaṇyāḥ kva cābhijñānaṃ mudrā vā kṛtā iti
Translation
നാല് അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച് ചുങ്കം ഈടാക്കുന്നവർ കാരവാനുമായി എത്തിയ വ്യാപാരികളെക്കുറിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തണം—അവർ ആരാണ്, എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്, അവരുടെ ചരക്കുകളുടെ അളവ് എത്ര, തിരിച്ചറിയൽ അടയാളമോ ഔദ്യോഗിക മുദ്രയോ എവിടെയാണ് പതിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്ന്.
Word by Word
शुल्क-आदायिनःcustoms/toll collectors
शुल्क-आदायिनः:
TypeNoun (agent noun)
Rootआ + दा (दाने)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; -इन् प्रत्ययान्त (आदायिन्)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
चत्वारःfour
चत्वारः:
TypeNumeral (adjective)
Rootचतुर्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
TypeNumeral (indeclinable-like)
Rootपञ्चन्
Formसंख्यावाचक; (अत्र ‘पञ्च’ = पञ्च जनाः इत्यर्थे)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
सार्थ-उपयातान्(merchants) who have arrived with a caravan
सार्थ-उपयातान्:
TypeAdjective (past participle used adjectivally)
Rootउप + या (गत्यर्थे)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; क्त (उपयात)
वणिजःmerchants
वणिजः:
TypeNoun
Rootवणिज्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
लिखेयुःshould record / should write down
लिखेयुः:
TypeVerb
Rootलिख् (लेखने)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष बहुवचन
केwho (they are)
के:
TypeInterrogative pronoun
Rootकिम्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
कुतःfrom where
कुतः:
TypeInterrogative adverb
Rootकुतः
Formप्रश्नार्थक अव्यय
स्थ्याःbelonging to (that place) / residents of (where)
स्थ्याः:
TypeAdjective (derived)
Rootस्था (तिष्ठति)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; ‘स्थ’ (निवास/अवस्थान) भावे/सम्बन्धे
कियत्how much / what quantity
कियत्:
TypeInterrogative adjective/pronoun
Rootकियत्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (परिमाणे)
पण्याःgoods / merchandise
पण्याः:
TypeNoun
Rootपण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (पण्य- = विक्रययोग्य वस्तु)
क्वwhere
क्व:
TypeInterrogative adverb
Rootक्व
Formप्रश्नार्थक अव्यय
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अभिज्ञानम्identification mark / identifying token
अभिज्ञानम्:
TypeNoun
Rootअभि + ज्ञा (ज्ञाने)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
मुद्राseal / official stamp
मुद्रा:
TypeNoun
Rootमुद्रा
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
कृताmade / affixed (as a seal)
कृता:
TypeVerb (past passive participle used predicatively)
Rootकृ (करणे)
Formकृ-धातु; क्त; स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन (मुद्रा इत्यस्य विशेषणम्)
इतिthus (to the effect that)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय
Entities Mentioned
Ś
śulkādāyinaḥ (customs collectors)V
vaṇijaḥ (merchants)S
sārtha (caravan)FAQs
To create redundancy and cross-verification, reducing collusion and ensuring an auditable record of identity, origin, quantity, and sealing.
It establishes chain-of-custody and helps detect tampering, substitution, or unsealed movement of taxable goods.