Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 35

सुवर्णमाषकाश्चत्वारश्चतुरङ्गुलायामाः कुम्भच्छिद्रमाढकमम्भसो वा नालिका ॥ कZ_०२.२०.३५ ॥

suvarṇamāṣakāś catvāraś caturaṅgulāyāmāḥ kumbhacchidram āḍhakam ambhaso vā nālikā

നാളിക കുംഭത്തിലെ ദ്വാരത്തിലൂടെ അളക്കുന്നു—ആ ദ്വാരത്തിന്റെ വലിപ്പം നാല് സുവർണ-മാഷകവും നീളം നാല് അങ്കുലവും; അല്ലെങ്കിൽ ജലത്തിന്റെ ഒരു ആഢക അളവോളം ഒഴുക്ക്/മാപ്—അതുതന്നെ നാളിക.

सुवर्णमाषकाःgold māṣaka units (gold māṣakas)
सुवर्णमाषकाः:
TypeNoun
Rootमाषक (with उपसर्ग/विशेषण सुवर्ण-)
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘सुवर्ण-’ विशेषणपूर्वकः समासः
चत्वारःfour
चत्वारः:
TypeNumeral (Adjective)
Rootचतुर्
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘सुवर्णमाषकाः’ इत्यस्य विशेषणम्
चतुरङ्गुलायामाःhaving a length of four aṅgulas (four-finger breadths)
चतुरङ्गुलायामाः:
TypeNoun (Adjective-like measure term)
Rootआयाम (with numeral compound चतुर्+अङ्गुल)
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘चतुर्-अङ्गुल-आयाम’ = चतुर्भिरङ्गुलैः परिमित-दीर्घताः; ‘(नालिकाः)’ इत्यस्य विशेषणम्
कुम्भच्छिद्रम्the hole/orifice of a pot (jar)
कुम्भच्छिद्रम्:
TypeNoun
Rootछिद्र (with कुम्भ-)
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘कुम्भस्य छिद्रम्’
आढकम्an āḍhaka measure (a standard volume)
आढकम्:
TypeNoun
Rootआढक
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; परिमाण-शब्दः
अम्भसःof water
अम्भसः:
TypeNoun
Rootअम्भस्
Formषष्ठी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘अम्भसः’ = ‘जलस्य’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्ययम्; विकल्पार्थकः
नालिकाa nālikā (measuring tube/device)
नालिका:
TypeNoun
Rootनालिका
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः; परिभाषिकः उपकरण-शब्दः
N
nālikā
K
kumbha (pot)
C
chidra (orifice)
S
suvarṇa-māṣaka
A
aṅgula
Ā
āḍhaka
W
water (ambhas)

FAQs

Control through standardization: precise instrument specifications reduce local variation, limit manipulation, and make time-based administration auditable.

If time is measured by calibrated devices (orifice size/length or fixed water volume), officials cannot easily stretch or shrink ‘official time’ to favor parties or evade duties.