Sutra 42
पञ्चद्रोणे शालीनां द्वादशाढकं तण्डुलानां कलभभोजनमेकादशकं व्यालानाम् दशकमौपवाह्यानां नवकं साम्नाह्यानामष्टकं पत्तीनां सप्तकं मुख्यानां षट्कं देवीकुमाराणाम् पञ्चकं राज्ञामखण्डपरिशुद्धानां वा तुअण्डुलानां प्रस्थः ॥ कZ_०२.१५.४२ ॥
pañcadroṇe śālīnāṃ dvādaśāḍhakaṃ taṇḍulānāṃ kalabhabhojanam ekādaśakaṃ vyālānām daśakam aupavāhyānāṃ navakaṃ sāmnāhyānām aṣṭakaṃ pattīnāṃ saptakaṃ mukhyānāṃ ṣaṭkaṃ devīkumārāṇām pañcakaṃ rājñām akhaṇḍa-pariśuddhānāṃ vā taṇḍulānāṃ prasthaḥ
അഞ്ച് ദ്രോണം ശാലീ നെല്ലിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് ആഢകം അരി എന്നതാണ് മാനദണ്ഡ ഔട്ട്ടേൺ. അഖണ്ഡവും നന്നായി ശുദ്ധീകരിച്ചതുമായ അരിയിൽ നിന്ന് (പ്രസ്ഥ അളവിൽ) പാചകചോറിന്റെ നിശ്ചിത വിതരണം: ആനത്തൊഴുത്ത് (കലഭ) 11, വ്യാള (ക്രൂരമൃഗങ്ങൾ) 10, ഔപവാഹ്യ (വാഹന/ഭാരവാഹക മൃഗങ്ങൾ) 9, സാമ്നാഹ്യ (പൊതു സ്ഥാപനം പരിപാലിക്കുന്നവർ) 8, പത്തീ (കാലാളുകൾ) 7, മുഖ്യ (പ്രധാനർ/ഫോർമാൻ) 6, ദേവീ-കുമാര (റാണിമാരും രാജകുമാരന്മാരും) 5, രാജാവിനും 5.
FAQs
A formal ration hierarchy ties consumption to role and institutional need, enabling predictable budgeting and preventing discretionary favoritism or leakage.
It indicates a quality standard for official rations, supporting uniform provisioning and reducing scope for adulteration or substitution.