Adhyakshaprachara Adhyaya 14 Sutra 23 - Arthashastra | Malayalam | Vedapath

Kautilya

←Previous SutraNext Sutra→

Sutra 23

Devanagari script

मूकमूषा पूतिकिट्टः करटुकमुखं नाली संदंशो जोङ्गनी सुवर्चिकालवणं तदेव सुवर्णमित्यपसारणमार्गाः ॥ कZ_०२.१४.२३ ॥

Transliteration

mūkamūṣā pūtikiṭṭaḥ karaṭukamukhaṃ nālī saṃdaṃśo joṅganī suvarcikālavaṇaṃ tadeva suvarṇam ity apasāraṇamārgāḥ

Translation

‘മൂക മൂഷാ’ (വായ്/തുളയില്ലാത്ത ക്രൂസിബിൾ), ദുർഗന്ധമുള്ള കിറ്റ്ട്/മലിന സ്ലാഗ്, ‘കരടുകമുഖം’ (മറഞ്ഞ ഔട്ട്‌ലെറ്റ് ഉള്ള ‘തുമ്പിക്കൈ-മുഖ’ ഉപകരണം), നാളി (ട്യൂബ്), സന്ദംശം (ടോംഗ്സ്/ചിമട്ട), ജോങ്ഗനി (സൈഫൺ പോലുള്ള ഉപകരണം), ‘സുവർച്ചികാ’ ഉപ്പ്—ഇവയാണ് ‘ഇതുതന്നെ സ്വർണം’ എന്ന് കാണിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ സ്വർണം അനധികൃതമായി നീക്കം ചെയ്യുന്ന മാർഗങ്ങൾ/രീതികൾ।

Word by Word

मूकमूषाa ‘mute’/sealed crucible (a kind of crucible used in metallurgical operations)

पूतिकिट्टःfoul slag/dross (impure scum from metal)

करटुकमुखम्the mouth/opening of the karatuka (a named apparatus/implement)

नालीa tube/pipe (conduit)

संदंशःtongs/pincers

जोङ्गनीjoṅganī (a named implement used in removal/processing)

सुवर्चिकालवणम्suvarchikā-salt (a specific salt/alkaline substance used in metallurgy)

तत्that

एवindeed/only

सुवर्णम्gold

इतिthus/‘as’ (quotative)

अपसारणमार्गाःmethods/procedures of removal (i.e., ways of eliminating impurities)

Entities Mentioned

crucible

slag/dross

tube/pipe

tongs/forceps

salt/chemical additive

FAQs

What is Kautilya listing in this sutra?

A catalog of practical tools/chemical aids used to secretly draw off precious metal during refining/handling while outwardly claiming the output is unchanged.

What administrative intent does this serve?

To equip supervisors with a checklist of red-flags and inspection targets in state workshops (mint/refinery), reducing leakage of revenue-grade metals.