Sutra 26

Devanagari script

अमित्राद्वा सत्त्री भेदयेदेनं अयं त्वा योगपुरुषं मन्यमानो भर्तर्येव विक्रमयिष्यति अवाप्तार्थो दण्डचारिणममित्राटविकेषु कृच्छ्रे वा प्रयासे योक्ष्यति विपुत्रदारमन्ते वा वासयिष्यति ॥ कZ_०९.३.२६ ॥

Transliteration

amitrād vā sattrī bhedayed enaṃ: ayaṃ tvā yogapuruṣaṃ manyamāno bhartary eva vikramayiṣyati; avāptārtho daṇḍacāriṇam amitrāṭavikeṣu kṛcchre vā prayāse yokṣyati, viputradāram ante vā vāsayiṣyati

Translation

അല്ലെങ്കിൽ ശത്രുവിൽ നിന്ന് അവനെ വേർപെടുത്താൻ ഒരു ചാരൻ (സത്ത്രീ) ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവനിൽ ഭേദം സൃഷ്ടിക്കണം—‘അവൻ നിന്നെ യോഗപുരുഷൻ (മറഞ്ഞ പ്രവർത്തകൻ) എന്ന് കരുതി, നിന്നെ നിന്റെ സ്വന്തം യജമാനനോടേതിരായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കും. ലക്ഷ്യം നേടിയ ശേഷം, നിന്നെ—ദണ്ഡചാരിയെ (അടിച്ചമർത്തലിന്റെ ഉപകരണം)—ശത്രു ആടവികരുടെ ഇടയിൽ അല്ലെങ്കിൽ കഠിനവും ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്നതുമായ ജോലികളിൽ ഏർപ്പെടുത്തും; ഒടുവിൽ നിന്നെ പുത്ര-ഭാര്യരഹിതനാക്കി നാശത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടും.’

Word by Word

अमित्रात्from the enemy

वाor

सत्त्रीa spy/agent

भेदयेत्should cause dissension (in him) / should split him

एनम्him

अयम्this (man)

त्वाyou

योगपुरुषम्a stratagem-agent / operative

मन्यमानःthinking / supposing

भर्तरिin/against his master

एवindeed / just

विक्रमयिष्यतिwill make (him) act / will instigate (him)

अवाप्तार्थःhaving attained his aim

दण्डचारिणम्a punitive/armed man; one who wields punishment

अमित्राटविकेषुamong the enemy’s forest-tribes/forest-men

कृच्छ्रेin hardship/distress

वाor

प्रयासेin exertion/strain

योक्ष्यतिwill employ / will yoke (him)

विपुत्रदारम्without son and wife

अन्तेin the end

वाor

वासयिष्यतिwill cause (him) to dwell / will settle (him)

Entities Mentioned

amitra (enemy)

sattrī (agent)

yogapuruṣa (covert operative)

bhartṛ (master/sovereign)

FAQs

What tactic is recommended to prevent an official/agent from aligning with an enemy?

Use a trusted covert messenger to reframe the enemy as exploitative—someone who will use the person against their own side and discard them after extracting value.

What is the administrative purpose of the 'hardship posting' warning?

To make defection appear materially and socially catastrophic (dangerous assignments, loss of family standing), increasing loyalty through negative incentive.