Adhyaya 205
Bhīṣma-pañcaka-vrata (The Bhishma Five-Day Vow)
ഭഗവാൻ അഗ്നി കാർത്തിക ശുക്ല ഏകാദശിയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഭീഷ്മ-പഞ്ചകത്തെ പരമ വൈഷ്ണവ വ്രതമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അഞ്ചുദിന ശാസനം—ത്രികാല സ്നാനം, ദേവ-പിതൃ തർപ്പണം, മൗനം/അന്തരസംയമം—അവസാനം ഹരിയുടെ സമ്പൂർണ്ണ പൂജയിൽ സമാപിക്കുന്നു. ദേവതയ്ക്ക് പഞ്ചഗവ്യവും പഞ്ചാമൃതവും കൊണ്ട് അഭിഷേകം, ചന്ദനലേപനം, നെയ്യോടെ ഗുഗ്ഗുളു ധൂപം, പകൽ-രാത്രി ദീപദാനം, ഉത്തമ നൈവേദ്യം, “ഓം നമോ വാസുദേവായ” 108 ജപം എന്നിവ മുഖ്യമാണ്. ഹോമത്തിൽ യവം, വ്രീഹി, തിലം ആഹുതികൾ, അക്ഷരോച്ചാരണം, ഷഡക്ഷര മന്ത്രത്തോടൊപ്പം “സ്വാഹാ” വിധി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. പുഷ്പ-പത്രങ്ങളാൽ അംഗപൂജ, ഭൂമിശയനം, പഞ്ചഗവ്യ ഉൾപ്പെടുന്ന നിയന്ത്രിത ആഹാരം തുടങ്ങിയ തപസ്സുകളും പറയുന്നു. അവസാനം ഭീഷ്മന്റെ ഹരിപ്രാപ്തി ഓർമ്മിപ്പിച്ച് വ്രതിക്ക് ഭുക്തിയും മുക്തിയും ഫലമായി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It should be observed starting on Ekādaśī in the bright, pure fortnight (śukla pakṣa) of Kārttika.
Thrice-daily bathing for five days, tarpaṇa for devas and pitṛs, mauna, Hari-pūjā with pañcagavya/pañcāmṛta abhiṣeka, guggulu-ghṛta dhūpa, continuous lamp offering, paramānna naivedya, 108 japa of “Oṃ Namo Vāsudevāya,” and homa with yava-vrīhi-tila using svāhā and a six-syllabled mantra.
The chapter frames precise ritual acts (abhiṣeka, japa counts, offerings, austerities) as disciplined bhakti toward Hari, promising both regulated worldly fulfillment (bhukti) and liberation (mukti), exemplified by Bhīṣma’s attainment of Hari.