Adhyaya 204
Chapter 204 — मासोपवासव्रतम् (The Vow of Month-long Fasting)
ഭഗവാൻ അഗ്നി വസിഷ്ഠനോട് മാസോപവാസ-വ്രതം സർവ്വവ്രതങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു. വൈഷ്ണവ യാഗത്തിനു ശേഷം ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയോടെ ചെയ്യണം; കൃച്ഛ്രാദി തപസ്സുകളാൽ ശേഷി പരിശോധിച്ച് വാനപ്രസ്ഥർ, സന്ന്യാസികൾ, സ്ത്രീകൾ (വിധവകൾ ഉൾപ്പെടെ) എന്നിവർക്കും അധികാരം വിപുലീകരിക്കുന്നു. ആശ്വിന ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഏകാദശി ഉപവാസത്തിനു ശേഷം ആരംഭിച്ച് വിഷ്ണുവിന്റെ ഉത്ത്ഥാനം വരെ മുപ്പത് ദിവസം വിഷ്ണു-ആരാധനയായി തുടരുന്നു. വ്രതധാരി ദിനം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ത്രിസ്നാനപൂർവ്വം വിഷ്ണുപൂജ, നൈവേദ്യം, ജപം, ധ്യാനം എന്നിവ നടത്തി വാക്സംയമം, അസക്തി, സ്പർശ/ആചരണനിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നു. ദ്വാദശിയിൽ പൂജ, ബ്രാഹ്മണഭോജനം, ദക്ഷിണാദാനം ചെയ്ത് ശരിയായ പാരണയോടെ സമാപനം; പതിമൂന്നിന്റെ കൂട്ടങ്ങളായി ദാനവിധികൾ പറയുന്നു. ഫലം—ശുദ്ധി, കുലോന്നതി, വിഷ്ണുലോകപ്രാപ്തി; മൂർച്ച വന്നാൽ പാൽ-നെയ്യ് ബ്രാഹ്മണസമ്മത ഹവിസായി അനുവദിക്കുന്നു।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It is undertaken in the bright fortnight of Āśvina, after fasting on Ekādaśī, and is maintained for up to thirty days, oriented toward worship of Viṣṇu until his Utthāna.
After assessing personal capacity via austerities like kṛcchra, the vow is prescribed for vānaprasthas, ascetics (yatis), and women—explicitly including widows.
Thrice-daily worship of Viṣṇu, triple bathing, offering fragrance and flowers, recitation of Viṣṇu hymns/praises, and meditation, accompanied by restraints on speech and desire for gain.
The vow is completed by worship, feeding brāhmaṇas on Dvādaśī, giving dakṣiṇā and prescribed gifts, and then performing pāraṇa—the regulated, proper breaking of the fast.
No. The chapter states that milk and ghee given to a fainting vow-holder do not violate the vow, as they are treated as havis (an oblation) approved by brāhmaṇas.