Adhyaya 197
Vrata & Dharma-shastraAdhyaya 1970

Adhyaya 197

Chapter 197 — दिवसव्रतानि (Day-based Vows): Dhenu-vrata, Payo-vrata, Trirātra-vrata, Kārttika-vrata, and Kṛcchra Observances

അഗ്നിദേവൻ ദിവസാധിഷ്ഠിത വ്രതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ ഉപദേശഭാഗം ആരംഭിക്കുന്നു. ആദ്യം ധേനു-വ്രതം—ഗോബന്ധിത ദാനവിധിയും ദാനയജ്ഞത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടും സഹിതം—വിവരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പയോ-വ്രതം നിയന്ത്രിത തപസ്സായി പറയുന്നു: ഒരു ദിവസം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ‘പരമസമൃദ്ധി’, ദീർഘാനുഷ്ഠാനത്തോടൊപ്പം വിലയേറിയ പ്രതീകദാനങ്ങൾ (സ്വർണ്ണകല്പവൃക്ഷം, പാല-മാനത്തിൽ അളക്കുന്ന ‘സ്വർണ്ണപൃഥിവി’ മുതലായവ) ചേർക്കുന്നു. പിന്നെ ത്രിരാത്ര-വ്രതം—പക്ഷത്തിലോ മാസത്തിലോ ആവർത്തനം, ഏകഭക്തഭോജനനിയമം, ജനാർദ്ദനൻ/വിഷ്ണുവിലേക്കുള്ള ഭക്തികേന്ദ്രിത ഏകാഗ്രത—ധനലാഭം മുതൽ ഹരിധാമപ്രാപ്തിവരെ, വംശോന്നതിവരെ ഫലപ്രദമെന്ന് പറയുന്നു. മാർഗശീർഷ ശുക്ലപക്ഷം, അഷ്ടമി/ദ്വാദശി തുടങ്ങിയ കാലചിഹ്നങ്ങൾ, “ഓം നമോ വാസുദേവായ” ജപം, ബ്രാഹ്മണഭോജനം, വസ്ത്രം-ശയ്യ-ആസനം-ഛത്രം-യജ്ഞോപവീതം-പാത്രാദി ദാനങ്ങൾ, കൂടാതെ വിധിദോഷങ്ങൾക്ക് ക്ഷമാപ്രാർത്ഥനയും ഉൾപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് കാർത്തികവ്രതം വ്യക്തമായി ഭുക്തി-മുക്തി-പ്രദമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. അവസാനം മാഹേന്ദ്ര, ഭാസ്കര, ശാന്തപന തുടങ്ങിയ കൃച്ഛ്രതപസ്സുകൾ—പാൽ/തൈര്/ഉപവാസക്രമങ്ങളും തിഥി-വാരനിയമങ്ങളും സഹിതം—ഫലലക്ഷ്യമായ ധർമ്മതപോവിജ്ഞാനമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.

Frequently Asked Questions

It is a three-night observance tied to specific lunar dates, featuring regulated intake (often eka-bhakta), Viṣṇu/Janārdana-focused worship, mantra-japa (“Oṃ namo Vāsudevāya”), brāhmaṇa-feeding, and concluding dāna with a formal request to rectify any deficiency in performance.

The chapter assigns concrete worldly outcomes (wealth, prosperity, divine conveyance) to disciplined observances while also promising ultimate ends (attaining Viṣṇu’s abode or Brahman-state), showing ritual, charity, and austerity as a unified ladder from social well-being to liberation.